Tăng số lượng câu hỏi sát hạch lái xe: Đề xuất có khả thi?

Ảnh minh họa

Việc Bộ Công an đề xuất tăng số lượng câu hỏi trong phần thi lý thuyết đang nhận được nhiều sự quan tâm bởi đây là một trong những thay đổi lớn nhất của kỳ sát hạch lái xe trong nhiều năm qua.

Theo dự thảo Thông tư đang được lấy ý kiến đến hết ngày 18.6, số lượng câu hỏi ở tất cả các hạng giấy phép đều tăng đáng kể, cụ thể:

Mô tô hạng A, A1: tăng số lượng câu hỏi trong bài sát hạch từ 25 câu lên 40 câu, thời gian làm bài từ 19 phút tăng lên 27 phút, đạt khi trả lời đúng 36/40 câu hỏi;

Xe mô tô hạng B1: tăng số lượng câu hỏi từ 25 câu lên 50 câu, tăng thời gian làm bài từ 19 phút lên 33 phút, đạt khi trả lời đúng 45/50 câu hỏi;

Ô tô hạng B: tăng số lượng câu hỏi từ 30 câu lên 50 câu, tăng thời gian làm bài từ 20 phút lên 33 phút, đạt khi trả lời đúng 45/50 câu hỏi;

Ô tô hạng C1: tăng số lượng câu hỏi từ 35 câu lên 60 câu, tăng thời gian làm bài từ 22 phút lên 40 phút, đạt khi trả lời đúng 54/60 câu hỏi;

Ô tô hạng C: tăng số lượng câu hỏi từ 40 câu lên 70 câu, tăng thời gian làm bài từ 24 phút tăng lên 47 phút, đạt khi trả lời đúng 63/70 câu hỏi;

Ô tô hạng D1, D2, D: tăng số lượng câu hỏi từ 45 câu lên 80 câu, tăng thời gian làm bài từ 26 phút tăng lên 53 phút, đạt khi trả lời đúng 72/80 câu hỏi;

Ô tô hạng C1E, CE, D1E, D2E, DE: Tăng số lượng câu hỏi từ 45 lên 90 câu; thời gian làm bài từ 26 phút tăng lên 60 phút, đạt khi trả lời đúng 81/90 câu hỏi.

Nhìn từ góc độ tổ chức thi, đây là đề xuất hoàn toàn khả thi. Hiện nay việc sát hạch lý thuyết được thực hiện trên máy tính, hệ thống chấm điểm tự động nên việc tăng thêm vài chục câu hỏi không làm phát sinh quá nhiều chi phí hay nhân lực. Thời gian làm bài cũng được điều chỉnh tương ứng, giúp thí sinh có đủ thời gian hoàn thành bài thi.

Bên cạnh đó, ngân hàng câu hỏi hiện đã được số hóa nên việc mở rộng số lượng câu hỏi và tăng tần suất tráo đổi đề thi cũng không phải trở ngại lớn về mặt kỹ thuật.

Tuy nhiên, điều dư luận quan tâm hơn là liệu việc tăng số lượng câu hỏi có thực sự nâng cao chất lượng người lái xe hay không.

Lý do cơ quan soạn thảo đưa ra khá rõ ràng. Theo đánh giá, số lượng câu hỏi hiện nay còn ít, tạo điều kiện cho việc học mẹo, học thuộc đáp án. Nhiều người chỉ cần luyện đi luyện lại một số bộ đề là có thể vượt qua phần thi lý thuyết mà chưa thực sự hiểu đầy đủ các quy định giao thông.

Vì vậy, dự thảo không chỉ tăng số lượng câu hỏi mà còn thay đổi cách kiểm tra kiến thức. Ngoài dạng câu hỏi lựa chọn đáp án quen thuộc, đề thi sẽ bổ sung câu hỏi đúng - sai, câu hỏi nối đáp án và câu hỏi xử lý tình huống thông qua clip ngắn về giao thông.

Nội dung cũng được mở rộng sang các kiến thức về Bộ luật Hình sự liên quan đến các tội phạm về giao thông, quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, nhận thức phòng ngừa tai nạn giao thông. Riêng từ hạng C1 trở lên còn bổ sung kiến thức về vận tải đường bộ.

Nếu những thay đổi này được triển khai đồng bộ, khả năng học thuộc đáp án để đối phó với kỳ thi sẽ giảm đáng kể. Người học buộc phải hiểu bản chất quy định pháp luật và biết cách xử lý các tình huống thực tế mới có thể vượt qua bài sát hạch.

Dù vậy, tăng số lượng câu hỏi chưa chắc đồng nghĩa với nâng cao chất lượng sát hạch. Nếu câu hỏi chỉ nhiều hơn nhưng vẫn xoay quanh các nội dung ghi nhớ đơn thuần, hiệu quả có thể không khác biệt nhiều so với hiện nay. Ngược lại, nếu ngân hàng câu hỏi được xây dựng theo hướng gắn với các tình huống thực tế, văn hóa giao thông và kỹ năng phòng ngừa rủi ro, số lượng lớn hơn sẽ giúp đánh giá chính xác hơn năng lực của người dự thi.

Có thể nói, đề xuất tăng số lượng câu hỏi lý thuyết là khả thi cả về mặt kỹ thuật lẫn tổ chức. Vấn đề quan trọng nằm ở chất lượng nội dung câu hỏi và cách thức kiểm tra nhận thức của người lái xe. Mục tiêu cuối cùng không phải làm cho kỳ thi khó hơn, mà là bảo đảm người được cấp giấy phép thực sự hiểu luật, có ý thức tham gia giao thông an toàn và hạn chế tai nạn từ gốc.