Vui lòng xác nhận bạn đã đủ
18 tuổi để đọc tiếp
Bằng cách nhấp vào xác nhận “Tôi đã đủ 18 tuổi” là bạn đồng ý với các điều khoản của bài viết này.
'Dốt đặc cán mai' là câu thành ngữ thường được dùng trong trong giao tiếp để chỉ ai đó đầu óc kém cỏi, dốt nát đến mức mù tịt, không biết gì. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết vì sao lại gọi là 'dốt đặc cán mai'. Dốt thì ai cũng biết nhưng cán mai thì là cái gì? Thành ngữ này xuất phát từ đâu?
'Cán mai' là cái cán cuốc dùng để đào đất. Trong khi cán xẻng, cán cuốc làm bằng tre, rỗng ruột thì cán mai làm bằng một loại gỗ đặc ruột. Chính từ ngữ nghĩa này mà thành ngữ 'dốt đặc cán mai' ra đời và được dân gian sử dụng rất hiệu quả. Chê người dốt quá, người ta nói là 'dốt đặc cán mai' là không có chỗ nào mà nhét chữ vào được nữa.

Chê người ngu dốt quá, người ta nói là 'dốt đặc cán mai' là không có chỗ nào mà nhét chữ vào được nữa. (Ảnh minh họa)
Trong 'Dốt Đặc và Biết Tuốt' (của Liên Xô trước đây), có hai nhận vật trái ngược nhau về phẩm chất trí tuệ. Một anh thì cái gì cũng biết, còn anh kia thì mu ti mù tịt, đầu óc đặc như mật ong. Có cảm giác bộ não trong đầu anh ta đặc sệt, chẳng có chỗ nào để chứa kho tri thức như người thường. Chính từ tính chất 'đặc' mà dân gian thêm hai từ nữa để có thành ngữ 'dốt đặc cán mai'.
Theo PGS.TS Phạm Văn Tình, Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam, đây là cách lựa chọn khá thông minh của dân gian để nhắc nhở người dốt phải học hành tu tỉnh. Ngày xưa khi nông nghiệp còn thô sơ lạc hậu, gần như nhà nào cũng có chiếc mai, ngày nào đi làm đồng cũng phải dùng đến. Điều này để nhắc nhở người dốt răn mình mỗi ngày, nhìn thấy hình ảnh chiếc mai, chiếc cuốc đó mà rèn giũa bản thân mình.
Một thành ngữ khác cũng khiến nhiều người thắc mắc là 'Dốt có đuôi'. Nhiều người cho rằng, thành ngữ 'dốt có đuôi' xuất hiện gắn liền với chế độ khoa cử dưới thời phong kiến. Thoạt tiên, thành ngữ này chỉ có ý chê bai một đối tượng không đến nỗi dốt nát. Họ cũng là người có đỗ đạt trong kì thi hội, thi đình hẳn hoi.