Đề tiếng Anh thi lại ở Tuyên Quang 'bẫy' điểm cao nằm ở hai bài đọc

326 thí sinh hoàn thành hai môn tự chọn, khép lại kỳ thi tốt nghiệp THPT lần 2 tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang sáng 15/8. Giáo viên đánh giá đề tiếng Anh có độ khó tương đương kỳ thi tháng 6, nhưng để đạt điểm cao, thí sinh phải đọc hiểu tốt, xử lý nhanh và biết suy luận thay vì chỉ dựa vào vốn từ hay kiến thức ngữ pháp.

Trưa 15/8, dưới trời nắng gắt, thí sinh lần lượt rời điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang sau khi hoàn thành hai môn tự chọn. Tiếng Anh là môn được nhiều em đăng ký nhất, gần 200 thí sinh; tiếp đến là Vật lý với 140 em, Hóa học và Lịch sử cùng 113. Sinh học và Địa lý có gần 40 thí sinh lựa chọn.

Phụ huynh đón thí sinh sau khi hoàn thành 2 môn tự chọn. Ảnh: Quang Hùng

Trước đó, trong ngày 14/8, các em hoàn thành hai môn bắt buộc là Ngữ văn và Toán.

Sau 1,5 ngày thi, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết 326 thí sinh có mặt đầy đủ. Trước kỳ thi, hai thí sinh tự do xác nhận không có nhu cầu thi lại. Không có thí sinh hoặc cán bộ coi thi vi phạm quy chế.

'Kỳ thi lại tại trường chuyên Tuyên Quang diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế', Bộ Giáo dục và Đào tạo thông tin.

Không chỉ kiểm tra từ vựng, ngữ pháp

Đánh giá đề tiếng Anh, cô Hồ Thị Thanh Huyền, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, đề bám sát cấu trúc đã công bố, đồng thời phù hợp định hướng đánh giá năng lực của Chương trình GDPT 2018.

Theo cô Huyền, đề không tách rời việc kiểm tra từ vựng, ngữ pháp khỏi ngữ cảnh. Các kiến thức ngôn ngữ được đặt trong những dạng văn bản quen thuộc như quảng cáo, thông báo, tờ rơi hay các đoạn văn có mục đích giao tiếp cụ thể.

Cô Hồ Thị Thanh Huyền, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Chủ đề cũng khá đa dạng, xoay quanh sức khỏe và lối sống, môi trường, công nghệ, kinh tế, giáo dục, nghề nghiệp, quan hệ xã hội và đời sống cộng đồng. Những nội dung này không đòi hỏi kiến thức chuyên ngành; thông tin cần thiết để trả lời đều được cung cấp trong ngữ liệu.

Điểm đáng chú ý, theo cô Huyền, là đề không đơn thuần kiểm tra khả năng nhớ từ hay nhận biết cấu trúc ngữ pháp. Ở các câu sắp xếp, thí sinh phải nhận diện quan hệ thời gian, nguyên nhân - kết quả, từ quy chiếu và chức năng của từng lượt lời. Dạng điền câu vào đoạn văn đòi hỏi kết hợp ngữ pháp, ngữ nghĩa và mạch lập luận.

Hai bài đọc hiểu cũng được thiết kế theo nhiều cấp độ, từ tìm thông tin trực tiếp, nhận diện cách diễn đạt tương đương đến xác định từ quy chiếu, tóm tắt, chèn câu, suy luận và lựa chọn tiêu đề.

'Đề có độ khó tổng thể ở mức vừa phải nhưng vẫn phân hóa tương đối rõ', cô Huyền nhận xét.

Theo cô, học sinh nắm chắc kiến thức cơ bản, có vốn từ phổ thông và kỹ năng đọc trực tiếp có thể hoàn thành một phần đáng kể đề. Tuy nhiên, để đạt điểm cao, thí sinh phải đọc chính xác, xử lý nhanh và hiểu được mối quan hệ giữa các câu trong toàn văn bản.

Các câu phân hóa tập trung ở dạng sắp xếp đoạn gồm năm câu, hoàn thành văn bản, diễn đạt tương đương, câu hỏi NOT và những yêu cầu tóm tắt, chèn câu, suy luận, lựa chọn tiêu đề trong bài đọc.

Điểm cao đòi hỏi năng lực đọc hiểu

Thầy Trần Xuân Bình, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (Ninh Bình) đánh giá đề gồm 40 câu trắc nghiệm trong 50 phút, bám sát định dạng đề thi tốt nghiệp THPT theo Chương trình GDPT 2018.

Ngữ liệu được lựa chọn phong phú, hiện đại, gắn với những chủ đề như sức khỏe, môi trường, nông nghiệp, tài chính, mạng xã hội và tài nguyên. Các kiến thức được kiểm tra gồm từ vựng, so sánh, liên từ, thành ngữ, câu điều kiện, thể sai khiến, cấu tạo từ...

Theo thầy Bình, học sinh nắm chắc kiến thức ngữ pháp cơ bản, từ loại và các cụm từ quen thuộc có thể xử lý tốt phần kiểm tra năng lực sử dụng ngôn ngữ.

Thầy Trần Xuân Bình, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Tuy nhiên, hai bài đọc hiểu dài mới là phần phân hóa then chốt. Ngữ liệu có độ dài, mật độ thông tin và hàm lượng học thuật cao hơn, đòi hỏi thí sinh không chỉ hiểu nội dung mà còn phải phân tích cấu trúc văn bản, suy luận và loại trừ các phương án gây nhiễu.

'Thí sinh không thể chỉ dịch máy móc để tìm đáp án', thầy Bình nhận định.

Theo hai giáo viên, sự tương đương giữa hai đề không nằm ở việc từng câu hỏi phải giống nhau về độ khó hay cùng một chủ đề, mà ở chuẩn đánh giá chung, tổng thể yêu cầu năng lực và khả năng phân hóa.

Như vậy, với môn tiếng Anh, đề thi lần 2 được đánh giá vừa sức ở nhóm học sinh trung bình, nhưng càng lên nhóm điểm cao, yêu cầu về vốn từ, tốc độ đọc, khả năng suy luận và xử lý ngữ cảnh càng rõ.

Kỳ thi lại tại Tuyên Quang được tổ chức sau khi kết quả thi tốt nghiệp THPT tháng 6 tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang xuất hiện dấu hiệu bất thường. Điểm thi dự kiến được công bố ngày 19/8. Thí sinh có thể sử dụng kết quả để xét công nhận tốt nghiệp và xét tuyển đại học theo quy định.