Hơn 7,1 triệu nguyện vọng đại học: Con số 'khổng lồ' nhưng dễ gây hiểu nhầm

Kết thúc thời gian đăng ký xét tuyển đại học năm 2026, hệ thống tuyển sinh chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo ghi nhận hơn 874.000 thí sinh nhập nguyện vọng với tổng cộng 7.180.860 nguyện vọng.

So với năm 2025, số thí sinh đăng ký xét tuyển tăng hơn 25.200 em, tương đương gần 3%, cho thấy nhu cầu học đại học tiếp tục gia tăng.

Kết quả đăng ký xét tuyển đại học năm 2026 phản ánh xu hướng ngày càng nhiều thí sinh lựa chọn học đại học. Ảnh: Xuân Quý

Theo ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), kết quả này phản ánh xu hướng ngày càng nhiều học sinh lựa chọn con đường đại học sau khi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, mục tiêu của tuyển sinh không phải khuyến khích thí sinh đăng ký thật nhiều nguyện vọng, mà là lựa chọn đúng ngành học phù hợp với năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp.

'Điều quan trọng không phải đăng ký thật nhiều nguyện vọng, mà là chọn đúng ngành học phù hợp với năng lực, điều kiện học tập và định hướng nghề nghiệp lâu dài', ông Thảo nói.

Hơn 7 triệu nguyện vọng không đồng nghĩa hơn 7 triệu cơ hội trúng tuyển

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, một trong những hiểu nhầm phổ biến hiện nay là đồng nhất số lượng nguyện vọng với số lượng thí sinh trúng tuyển.

Thực tế, hơn 7,18 triệu nguyện vọng được tạo ra bởi hơn 874.000 thí sinh, bình quân mỗi em đăng ký khoảng 8,2 nguyện vọng.

Theo quy chế tuyển sinh, mỗi thí sinh được đăng ký không giới hạn số nguyện vọng, nhưng sau khi hệ thống lọc ảo hoàn tất, mỗi thí sinh chỉ được xác định trúng tuyển một nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện.

Điều này đồng nghĩa, một thí sinh có thể đăng ký hàng chục nguyện vọng nhưng cuối cùng chỉ có một kết quả trúng tuyển. Thậm chí, sau khi có kết quả, thí sinh vẫn phải xác nhận nhập học và hoàn tất các thủ tục theo quy định mới chính thức trở thành sinh viên.

'Đăng ký xét tuyển, trúng tuyển và nhập học là ba giai đoạn hoàn toàn khác nhau trong quy trình tuyển sinh', ông Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh.

Năm nay có 1.241.914 thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT; hơn 874.000 thí sinh đã nhập nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống chung của bộ; tổng số 7.180.860 nguyện vọng. Ảnh: Xuân Quý

Vì sao trường được dự kiến trúng tuyển vượt chỉ tiêu?

Một vấn đề khác cũng khiến nhiều phụ huynh quan tâm là việc một số cơ sở đào tạo dự kiến gọi trúng tuyển nhiều hơn chỉ tiêu.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đây là nghiệp vụ tuyển sinh bình thường nhằm bù đắp tỷ lệ 'ảo' - tức số thí sinh trúng tuyển nhưng không nhập học.

Thống kê 3 năm gần đây cho thấy tỷ lệ nhập học so với chỉ tiêu liên tục tăng, từ 82,45% năm 2023 lên 85,23% năm 2024 và 90% năm 2025. Điều này đồng nghĩa vẫn còn một bộ phận thí sinh dù đủ điều kiện trúng tuyển nhưng lựa chọn học ở cơ sở khác, du học hoặc thay đổi định hướng.

Trên cơ sở dữ liệu nhiều năm, các trường xây dựng mô hình dự báo để xác định số lượng thí sinh dự kiến trúng tuyển, có thể cao hơn chỉ tiêu khoảng 1-3%. Tuy nhiên, theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đây chỉ là biên độ kỹ thuật phục vụ tuyển sinh, không phải tỷ lệ cố định áp dụng cho mọi cơ sở đào tạo.

Ngay cả sau khi nhập học, vẫn có những sinh viên chuyển trường, chuyển ngành hoặc thi lại vào năm sau, khiến số lượng sinh viên thực tế tiếp tục biến động.

Nộp lệ phí là bước cuối để hoàn tất đăng ký

Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý, sau khi đăng ký nguyện vọng, thí sinh cần hoàn thành nộp lệ phí xét tuyển trực tuyến đúng thời gian quy định. Đây là bước bắt buộc để các nguyện vọng được hệ thống ghi nhận hợp lệ.

Năm nay, Bộ tiếp tục phối hợp với Bộ Công an và các đơn vị liên quan triển khai thanh toán qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, kết nối trực tiếp với hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung.

Theo Vụ Giáo dục đại học, hạ tầng kỹ thuật đã được nâng cấp theo hướng mở rộng kênh thanh toán, chủ động phân tải và giám sát liên tục nhằm hạn chế tình trạng nghẽn mạng hoặc giao dịch thành công nhưng chưa được cập nhật trên hệ thống như một số mùa tuyển sinh trước.

Bộ Giáo dục và Đào tạo khuyến cáo thí sinh chủ động nộp lệ phí sớm, không chờ đến thời điểm cuối để tránh rủi ro phát sinh, đảm bảo mọi nguyện vọng đủ điều kiện được đưa vào quy trình xét tuyển.