Muốn đỗ đại học phải 'học thật, thi thật'

Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, Hiệu trưởng Trường THPT Việt Đức Nguyễn Bội Quỳnh cho biết, kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 có nhiều điểm mới, buộc học sinh phải học thực chất và chủ động điều chỉnh chiến lược ôn tập để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của tuyển sinh đại học.

+ Thưa bà, trong bối cảnh Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 sẽ có một số điều chỉnh theo kế hoạch của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, đến thời điểm hiện tại, nhà trường đã thực hiện những bước chuẩn bị cụ thể nào để giúp các em học sinh yên tâm ôn tập?

- Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 là năm thứ 2 được tổ chức theo chương trình giáo dục phổ thông mới (Chương trình Giáo dục phổ thông 2018), do đó có nhiều điểm mới cần lưu ý. Trước hết, toàn bộ Hội đồng sư phạm và đội ngũ giáo viên của nhà trường đã chủ động cập nhật những thay đổi này để triển khai kịp thời tới học sinh và phụ huynh.

Về phương thức xét tuyển đại học, chúng ta nhận thấy xu hướng các trường đại học đang thắt chặt tiêu chí xét tuyển dựa trên học bạ trung học phổ thông.

Theo quy định chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mức điểm sàn để xét học bạ cơ bản là 15 điểm. Tuy nhiên, các trường đại học tốp đầu có xu hướng nâng ngưỡng đảm bảo chất lượng này lên cao hơn nhiều.

Em Nguyễn Trần Đức Minh (đầu tiên từ phải qua), lớp 12D1, Trường THPT Việt Đức trong giờ học.

Ví dụ, Học viện Ngoại giao quy định thí sinh muốn xét tuyển kết hợp học bạ và chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế phải có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đạt từ 22 điểm trở lên.

Bên cạnh đó, số lượng nguyện vọng xét tuyển cũng có xu hướng thu hẹp lại, đòi hỏi các em học sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong việc lựa chọn khối thi và trường thi. Các tiêu chí về chứng chỉ quốc tế như IELTS, cũng như các kỳ thi đánh giá tư duy (TSA) và đánh giá năng lực (HSA) do các đại học lớn tổ chức, cũng cần được các con cập nhật liên tục để tận dụng tối đa cơ hội xét tuyển.

Tuy nhiên, tôi muốn nhấn mạnh rằng trọng tâm lớn nhất của năm 2026 vẫn là kỳ thi tốt nghiệp THPT. Các em học sinh không thể áp dụng tư duy 'học tủ' hay dùng các mẹo làm bài đơn thuần. Đề thi theo cấu trúc mới đòi hỏi kiến thức thực chất, bởi kết quả này là căn cứ quan trọng nhất cho việc tuyển sinh đại học.

Để đạt hiệu quả cao, các thầy cô tại Trường THPT Việt Đức có trách nhiệm giới hạn lại các nội dung trọng tâm, xây dựng thành các chuyên đề liên thông kiến thức từ lớp 10, lớp 11 đến lớp 12. Chúng tôi cũng tập trung giúp học sinh phân loại các dạng bài tập, rèn luyện theo đúng năng lực của từng em, đồng thời chủ động tăng dần độ khó để các con không chủ quan trước kỳ thi.

+ Trong những năm gần đây, đề thi tốt nghiệp THPT đã thể hiện sự phân hóa rõ rệt, dịch chuyển mạnh mẽ từ kiểm tra ghi nhớ sang đánh giá kỹ năng đọc hiểu và vận dụng thực tiễn. Trước thềm kỳ thi quan trọng này, bà có lời khuyên nào về phương pháp ôn tập trọng tâm cho các bạn học sinh?

- Cấu trúc và dạng bài thi không còn quá xa lạ vì các em đã được tiếp cận với phương thức thi mới từ năm 2025. Ngay từ đầu năm học 2025–2026, nhà trường đã triển khai các kỳ kiểm tra định kỳ và khảo sát theo đúng cấu trúc đề thi minh họa của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở các dạng câu hỏi. Trước đây, câu hỏi trắc nghiệm chủ yếu là chọn một phương án đúng nhất trong bốn lựa chọn, dẫn đến việc học sinh có thể dùng mẹo hoặc tính ngược kết quả.

Học sinh Trường THPT Việt Đức tăng tốc ôn tập trước kỳ thi tốt nghiệp 2026.

Hiện nay, với các dạng bài thi trắc nghiệm trả lời đúng - sai và trắc nghiệm trả lời ngắn (điền khuyết), yêu cầu về độ chính xác và nắm vững bản chất kiến thức là bắt buộc. Học sinh phải nắm chắc quy định cho điểm đối với từng dạng bài này để tránh mất điểm đáng tiếc.

Trách nhiệm của giáo viên là vừa giảng dạy kiến thức mới, vừa tổ chức các bài khảo sát thực tế để nhận diện lỗ hổng kiến thức của học sinh.

'Hổng đâu bù đấy' là phương châm làm việc của chúng tôi nhằm đảm bảo học sinh không bị hụt hẫng khi gặp các dạng bài lạ trong phòng thi, từ đó giữ được sự bình tĩnh và tự tin.

+ Nhìn nhận về tổng thể, bà đánh giá thế nào về quy chế tuyển sinh năm nay? Liệu các chính sách hiện hành đang tập trung siết chặt chất lượng đầu vào hay mở rộng cơ hội cho thí sinh?

- Tôi cho rằng quy chế tuyển sinh hiện nay mang tính ổn định lâu dài, đảm bảo được sự công bằng và khách quan. Điều này buộc các em học sinh phải có thái độ học tập nghiêm túc hơn. Những năm trước, một số em có tâm lý chủ quan khi đã đạt các chứng chỉ quốc tế hoặc sớm được tuyển thẳng, dẫn đến việc lơ là kỳ thi tốt nghiệp.

Tuy nhiên, với yêu cầu về điểm sàn từ kết quả thi tốt nghiệp như hiện nay, các em phải song hành giữa việc đạt chứng chỉ ngoại ngữ và nỗ lực đạt điểm thi thực chất cao mới có cơ hội trúng tuyển vào các ngành đào tạo tốp đầu theo nguyện vọng.

Trong giai đoạn ôn thi nước rút, nhà trường và gia đình cần phối hợp chặt chẽ để hỗ trợ các em. Phía gia đình cần chú trọng chăm sóc sức khỏe, đảm bảo chế độ dinh dưỡng và nhắc nhở các con không học quá khuya gây căng thẳng.

Giáo viên hướng dẫn học sinh củng cố kiến thức theo cấu trúc đề thi mới.

Tại trường, các tổ chuyên môn dưới sự chỉ đạo của Ban Giám hiệu sẽ thực hiện đồng bộ các giải pháp giảng dạy theo chuyên đề, sẵn sàng giải đáp mọi thắc mắc của học sinh qua các kênh trực tiếp hoặc qua các nhóm học tập trực tuyến.

Chúng tôi cũng cung cấp các bộ đề luyện tập dưới dạng tệp tin điện tử (file mềm) để học sinh có thể ôn luyện tại nhà. Mục tiêu cuối cùng là giúp các em biến áp lực thành động lực để đạt kết quả khả quan nhất.

+ Trân trọng cảm ơn nhà giáo Nguyễn Bội Quỳnh!