Phụ huynh vẫn băn khoăn với quỹ trường, quỹ lớp

Áp lực vì các khoản thu

Ngày 25-9, nhiều trường mầm non và tiểu học ở TPHCM tổ chức hoạt động trung thu cho học sinh. Tại một trường tiểu học ở khu vực trung tâm, Ban đại diện cha mẹ học sinh (BĐD) của một lớp tổ chức tiệc trung thu với tổng chi phí 7 triệu đồng. Số tiền không chia đều cho 35 học sinh trong lớp mà đóng góp theo khả năng từng gia đình, song ai cũng đóng vì 'con mình cũng ăn và chơi với các bạn'.

Mới đây, sau buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm học, phụ huynh có con học lớp 6 một trường THCS ở phường Bình Lợi Trung cho hay, BĐD của lớp vận động phụ huynh đóng góp để trang bị hai máy lạnh cho phòng học của các con. Tại nhiều trường học khác, phụ huynh bàn tính mua ti vi, gắn rèm cửa, sơn sửa bàn ghế…

Một phụ huynh nói: 'Thời điểm này, nhóm chat của phụ huynh không có nội dung nào khác ngoài đóng tiền. Tuy nói là không bắt buộc nhưng mọi người nhìn nhau, không ai muốn con mình trở thành cá biệt'.

Ông Đ.N.K., nguyên Phó BĐD Trường Tiểu học Hòa Bình (phường Sài Gòn), cho biết, BĐD lập ra là để hỗ trợ trực tiếp các hoạt động học tập của học sinh. Việc vận động đóng góp phải mang tính thiết thực, phục vụ nhu cầu học tập của học sinh như photo, in ấn tài liệu; mua nước uống; tặng quà sinh nhật; mua đồ ăn, nước uống trong thời gian học sinh tập luyện văn nghệ; khen thưởng học sinh giỏi…

Điều quan trọng là BĐD phải vận động đóng góp theo tinh thần vừa sức, không cào bằng, tạo được sự đồng thuận của phụ huynh. Tất cả học sinh đều được hưởng quyền lợi, quà tặng và tham gia hoạt động như nhau, không bị phân biệt đối xử.

Phụ huynh Trường Tiểu học Chi Lăng (phường Thông Tây Hội) vào lớp bọc chân bàn, chân ghế đảm bảo an toàn cho học sinh. Ảnh: THU TÂM

Tránh nhập nhèm giữa vận động và hỗ trợ

Theo thầy Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ (phường Xóm Chiếu), BĐD đóng vai trò là cầu nối giữa phụ huynh với nhà trường, tiếp nhận các phản ánh, kiến nghị của phụ huynh chuyển đến ban giám hiệu.

'Đây là tổ chức không có tư cách pháp nhân, không có con dấu, không có tài khoản riêng; không thực hiện chức năng quản trị, quản lý hoặc điều hành hoạt động của lớp học. Vì vậy, các hoạt động đóng góp phải mang tính tự nguyện, không được quy định mức đóng bình quân, không được thu các khoản phục vụ hoạt động của nhà trường như mua sắm trang thiết bị, sửa chữa cơ sở vật chất hay khen thưởng giáo viên', thầy Đỗ Đình Đảo khẳng định.

Ông Nguyễn Văn Ngai, nguyên Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM, cho rằng, việc thu quỹ BĐD vẫn xảy ra nhiều sai sót là do công tác quản lý ở các nhà trường chưa chặt chẽ. Theo đó, hiệu trưởng phải là người chịu trách nhiệm theo dõi toàn bộ hoạt động của BĐD, nếu để xảy ra tình trạng lạm thu thì hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm đầu tiên.

Thực tế hiện nay, nhiều trường tổ chức các hoạt động STEM, nghiên cứu khoa học, trải nghiệm, hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống, hỗ trợ học sinh khó khăn hay các chương trình phát triển văn hóa đọc… Với các hoạt động này, phụ huynh, cựu học sinh và doanh nghiệp có thể đồng hành bằng nguồn lực hợp pháp, minh bạch. Tuy nhiên, ở nhiều nơi, do nhập nhèm giữa khoản thu 'hỗ trợ hoạt động của BĐD' và 'tài trợ hợp pháp cho nhà trường' khiến hiệu trưởng dè dặt trong việc tiếp nhận các khoản đóng góp.

Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ cho rằng, quản lý chặt là cần thiết nhưng quản lý không nên đồng nghĩa với việc làm giảm đi động lực đóng góp của cộng đồng cho giáo dục.

'Một hành lang pháp lý tốt phải đạt được hai mục tiêu cùng lúc: đủ chặt để ngăn ngừa lạm thu nhưng cũng đủ rõ và đủ thông thoáng để khuyến khích các đóng góp tự nguyện, hợp pháp vì sự phát triển của học sinh', thầy Đỗ Đình Đảo nêu ý kiến.

Góp sức thay vì góp tiền

Để tổ chức hoạt động trung thu cho học sinh, nhiều lớp học của Trường Tiểu học Chi Lăng (phường Thông Tây Hội) không thuê dịch vụ hoạt náo hoặc bỏ tiền trang trí lớp. Thay vào đó, mỗi học sinh tự chuẩn bị nguyên vật liệu như giấy, bút chì màu, kéo cắt, hồ dán… để tự tay làm những chiếc lồng đèn, quạt giấy với chủ đề 'Vui trung thu'.

Cô Phạm Vũ Bích Hà, giáo viên chủ nhiệm lớp 2/4, cho biết, điều thú vị của hoạt động không chỉ ở việc học sinh tạo ra các sản phẩm đẹp mà phát huy tính sáng tạo, sự giao lưu, chia sẻ giữa học sinh trong lớp.

Trước đó, phụ huynh của nhiều lớp học tại Trường Tiểu học Chi Lăng đã vào lớp bọc từng chiếc chân bàn, chân ghế giúp học sinh có môi trường học tập an toàn. Hoạt động hoàn toàn theo tinh thần tự nguyện, phụ huynh có người góp vải, người góp kéo, người bỏ công cùng nhau cắt dán các miếng đệm bằng vải bọc chân bàn, chân ghế cho học sinh. Mỗi người một việc nên ai cũng vui và cảm thấy việc mình làm có ý nghĩa, tăng thêm sự đoàn kết giữa các phụ huynh trong lớp và giữa phụ huynh với nhà trường.

Tại nhiều trường học khác như Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm (phường Sài Gòn), Tiểu học Nguyễn Thái Học (phường Bến Thành), Tiểu học Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh), Tiểu học - THCS Tân Định (phường Tân Định), THCS Võ Trường Toản (phường Sài Gòn), phụ huynh là chuyên gia trong các lĩnh vực y tế, văn hóa nghệ thuật được vận động hỗ trợ trường trong các hoạt động chuyên đề.

Thay vì trường phải trả chi phí để mời báo cáo viên bên ngoài đến trường, nguồn lực từ phụ huynh được tận dụng vừa giúp trường tiết kiệm tiền, vừa gắn kết mối quan hệ giữa phụ huynh và nhà trường, qua đó giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về định hướng các hoạt động giáo dục của trường, tăng cường sự đồng hành và hỗ trợ.