Tỷ lệ chọi lớp 10 công lập ở Hà Nội biến động từng giờ, chuyên gia cảnh báo 'né đông, chọn vắng'

Sau 3 ngày mở cổng đăng ký, khoảng 57.000 học sinh Hà Nội đã nộp hồ sơ thi lớp 10 công lập. Dòng nguyện vọng 2, 3 đang dồn mạnh về nhóm trường có điểm chuẩn thấp những năm trước như Bắc Lương Sơn, Lưu Hoàng, Tự Lập, Ứng Hòa B, Đại Cường.

Theo dữ liệu Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội công bố sáng 13/4, số thí sinh đăng ký hiện chiếm 38,9% tổng số học sinh tốt nghiệp THCS năm nay, tương đương khoảng một nửa lượng dự thi các năm trước.

Thời gian đăng ký kéo dài đến hết ngày 17/4. Sở GD&ĐT khuyến cáo phụ huynh, học sinh không nên chờ sát hạn mới nộp hồ sơ để tránh rủi ro kỹ thuật. Việc chọn trường cần dựa trên năng lực học tập, khoảng cách đi lại và điều kiện thực tế, thay vì chạy theo tâm lý 'trường top'.

Dữ liệu tuyển sinh lớp 10 công khai theo thời gian thực đang tạo ra một 'bản đồ cạnh tranh' chưa từng có tại Hà Nội.

Thống kê cho thấy, trong nhóm 20 trường có lượng đăng ký cao nhất, phần lớn là các trường từng có điểm chuẩn ở mức 3-4 điểm/môn. Điểm đáng chú ý là số hồ sơ nguyện vọng 1 tại các trường này chỉ vài trăm, trong khi nguyện vọng 2 và 3 tăng vọt lên 1.000-2.000 hồ sơ.

Ở chiều ngược lại, các trường top đầu vẫn hút mạnh nguyện vọng 1. THPT Yên Hòa dẫn đầu với hơn 1.200 hồ sơ, tiếp đến là Lê Quý Đôn - Hà Đông với 1.057. Các trường Kim Liên, Nguyễn Thị Minh Khai, Việt Đức, Phan Đình Phùng đều ghi nhận trên 800 hồ sơ nguyện vọng 1. Đây cũng là những trường nhiều năm nằm trong nhóm có điểm chuẩn cao nhất thành phố.

Năm nay, Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng 20.000 em so với năm ngoái. Chỉ tiêu vào lớp 10 công lập là hơn 78.300, đạt khoảng 55%.

Khối trường chuyên cũng thu hút mạnh. THPT chuyên Nguyễn Huệ đang dẫn đầu lượng đăng ký, riêng lớp chuyên Anh có 420 hồ sơ, trong khi con số này tại THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam là 207.

Kỳ thi vào lớp 10 Hà Nội sẽ diễn ra từ ngày 30/5 đến 1/6.

Chạy theo tỷ lệ chọi dễ rơi vào 'bẫy tâm lý'

Năm học 2026-2027 là lần đầu Hà Nội áp dụng đăng ký tuyển sinh lớp 10 hoàn toàn trực tuyến. Trong thời gian mở cổng từ 10/4 đến 17/4, học sinh có thể điều chỉnh nguyện vọng nhiều lần.

Điểm mới đáng chú ý là hệ thống hiển thị dữ liệu theo thời gian thực về số lượng đăng ký từng trường, chỉ tiêu và khoảng cách từ nơi cư trú đến trường. Nhờ đó, phụ huynh và học sinh có thêm căn cứ để tính toán mức độ cạnh tranh và điều kiện đi lại.

Ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, đây là bước tiến lớn trong minh bạch thông tin tuyển sinh. Tuy nhiên, ông lưu ý việc điều chỉnh nguyện vọng phải dựa trên năng lực học tập, điều kiện thực tế và khả năng di chuyển, tránh chọn quá an toàn rồi trúng tuyển nhưng không theo học.

Theo ông Bình, mỗi học sinh được xem tối đa tỷ lệ chọi của 10 trường THPT công lập không chuyên và 4 trường THPT chuyên. Hệ thống sẽ tiếp tục bổ sung gợi ý khoảng cách để hỗ trợ lựa chọn phù hợp hơn.

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng công khai dữ liệu là cần thiết, nhưng nếu phụ huynh chỉ nhìn vào tỷ lệ chọi để 'né đông, chọn vắng' thì dễ mắc sai lầm. Bởi tỷ lệ chọi thay đổi liên tục, trong khi điểm chuẩn cuối cùng phụ thuộc vào chất lượng thí sinh và mặt bằng điểm thi.

Mỗi học sinh được xem tối đa tỷ lệ chọi của 10 trường THPT công lập không chuyên và 4 trường THPT chuyên.

Giảm chênh lệch điểm giữa các nguyện vọng, tăng cơ hội trúng tuyển

Năm nay, Hà Nội cho phép học sinh đăng ký ba nguyện vọng vào ba trường THPT công lập bất kỳ, không còn phân chia khu vực tuyển sinh như trước.

Nguyên tắc xét tuyển vẫn giữ ổn định: Nếu không đỗ nguyện vọng 1, thí sinh được xét nguyện vọng 2, sau đó là nguyện vọng 3. Điểm mới là mức chênh lệch điểm chuẩn giữa các nguyện vọng đã giảm đáng kể.

Cụ thể, nguyện vọng 2 chỉ cao hơn nguyện vọng 1 là 0,5 điểm (trước đây là 1 điểm), còn nguyện vọng 3 cao hơn 1 điểm (trước đây là 2 điểm).

Theo ông Bình, thay đổi này giúp học sinh có thêm cơ hội, giảm rủi ro khi chọn ba trường có điểm chuẩn gần nhau. Trước đây, không ít em vì sắp xếp nguyện vọng thiếu chiến lược nên trượt cả ba trường dù lực học khá.

Ông Bình cũng nhấn mạnh hệ thống không ưu tiên xét tuyển theo thứ tự nguyện vọng của trường. Nghĩa là khi thí sinh không đỗ nguyện vọng 1, hồ sơ xét nguyện vọng 2 sẽ được xem xét bình đẳng với nguyện vọng 1 của thí sinh khác tại trường đó, chỉ khác nhau về mức điểm cộng chênh lệch.

Đừng dồn vào trường tốp đầu bằng mọi giá

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, Sở sẽ quản lý chặt chỉ tiêu từng trường, bảo đảm phân bổ hợp lý, tránh tình trạng một số nơi quá tải trong khi nơi khác thiếu học sinh, lãng phí cơ sở vật chất.

Ông lưu ý các trường cần tăng cường tư vấn để học sinh chọn nguyện vọng sát năng lực, đồng thời cân nhắc yếu tố địa lý, ưu tiên trường gần nơi cư trú nhằm bảo đảm việc học ổn định lâu dài.

Theo các nhà quản lý, tâm lý chuộng trường tốp đầu là nguyên nhân khiến cuộc đua vào lớp 10 luôn căng thẳng. Trong khi đó, chất lượng giáo dục giữa nhiều trường công lập hiện đã thu hẹp khoảng cách đáng kể, đặc biệt khi chương trình giáo dục phổ thông mới được triển khai đồng bộ.

Việc cố đăng ký vào trường quá xa hoặc vượt xa năng lực không chỉ tăng nguy cơ trượt, mà còn tạo áp lực học tập kéo dài cho cả gia đình.

Kỳ thi vào lớp 10 ở Hà Nội năm nay diễn ra trong hai ngày 30-31/5.

Khi kỳ thi trở thành áp lực tâm lý

TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, dù nhiều chính sách đã được ban hành để giảm tải kỳ thi lớp 10, phụ huynh và học sinh vẫn chịu áp lực lớn do tư duy thành tích và niềm tin rằng chỉ có một số trường mới là 'trường tốt'.

Ông Nam chỉ ra một số dấu hiệu học sinh đang quá tải: Cảm xúc thay đổi thất thường, giảm khả năng tập trung, hiệu suất học tập sa sút, rối loạn ăn ngủ hoặc ngồi học quá lâu nhưng không hiệu quả.

Theo ông, phụ huynh trước hết cần giữ tâm lý bình tĩnh, bởi lo lắng của cha mẹ dễ truyền sang con. Thay vì nhắc đến nguy cơ trượt, nên giúp con nhớ lại những lần vượt khó trước đây, khẳng định điểm mạnh và ghi nhận nỗ lực của con.

Ông Nam cũng khuyến nghị học sinh áp dụng nguyên tắc học theo chu kỳ: Tập trung 25 phút, nghỉ 5 phút; sau bốn chu kỳ nên nghỉ dài hơn, vận động nhẹ hoặc tham gia hoạt động thư giãn. Cách học này giúp não bộ duy trì hiệu suất tốt hơn việc ngồi lì hàng giờ.

Ngoài ra, học sinh nên lập kế hoạch ôn tập khoa học, thường xuyên ôn lại kiến thức sau khi nghỉ ngơi để tăng khả năng ghi nhớ.