Vòng đời mới cho những bộ phim cũ

Sức hút bất ngờ

Sau khi Hoàng hậu cuối cùng (đạo diễn Bảo Nhân, Namcito) trở thành tâm điểm tranh luận, phim truyền hình Ngọn nến hoàng cung (Hãng phim truyền hình TPHCM - TFS, đạo diễn Nguyễn Quốc Hưng, sản xuất và ra mắt lần đầu năm 2004) cũng bất ngờ 'hot' trở lại. Nhiều trích đoạn của phim được TFS đăng tải trên các nền tảng số đã thu hút lượng người xem tăng mạnh so với nhiều phim truyền hình khác.

Phim Ngọn nến hoàng cung bất ngờ được chú ý trở lại sau hơn 20 năm phát hành (ẢNH: TFS)

Ông Phạm Việt Phước, Giám đốc TFS, cho biết, nhiều năm qua đơn vị vẫn khai thác kho phim truyện, phim tài liệu của hãng… trên nhiều nền tảng. Cách khai thác cũng mang tính thời đại như trường hợp bộ phim Ngọn nến hoàng cung được phát hành dưới dạng những trích đoạn ngắn, lựa chọn các phân cảnh hấp dẫn để tiếp cận khán giả. 'Tuy nhiên, để một bộ phim được quan tâm trở lại thì không có công thức chung. Vì thế, việc khai thác lại cũng được chúng tôi tính toán thận trọng nhằm tránh tạo ra những suy diễn hoặc tác động không mong muốn. Mục tiêu là gợi ký ức cho khán giả cũ, tiếp cận lớp khán giả mới, thay vì khai thác các yếu tố gây tranh luận', ông Phạm Việt Phước chia sẻ.

Trong khi đó, theo bà Vũ Thị Bích Liên, Giám đốc Tổ hợp giải trí và truyền thông Mega GS, kế hoạch khai thác lại các bộ phim được đơn vị triển khai từ nhiều năm, chủ yếu trên các nền tảng số và hoàn toàn miễn phí. 'Thực ra, việc một tác phẩm được chú ý lại cũng đã được dự kiến ngay khi có tình huống xảy ra như diễn viên qua đời, vướng tranh cãi hoặc một chủ đề trở thành tâm điểm. Khi đó, khán giả sẽ có nhu cầu tìm xem lại không chỉ để giải trí mà còn để đối chiếu, so sánh hoặc hiểu thêm về nhân vật, vai diễn, câu chuyện phim. Nắm bắt nhu cầu đó, chúng tôi cũng như nhiều đơn vị sản xuất khác sẽ xem xét để phát hành lại tác phẩm, đáp ứng yêu cầu của khán giả', bà Vũ Thị Bích Liên cho biết thêm.

Bài toán bản quyền

Tuy nhiên, không phải bộ phim tái phát hành nào cũng có thể có được vòng đời mới. Chỉ những tác phẩm thực sự có chất lượng, giá trị nghệ thuật và nhân văn mới đủ sức níu kéo khán giả sau nhiều năm. Theo bà Bích Liên, những phim sản xuất từ khoảng hơn 10 năm trở về trước thường chỉ thu hút lượng người xem khiêm tốn. Khán giả có thể thích một vài đoạn vì hợp thời sự nhưng rất khó để họ ra rạp xem trọn vẹn nếu phim được phát hành lại. Thậm chí, việc trả tiền xem qua các kênh phát hành trực tuyến cũng khá hiếm hoi.

'Hệ thống nhận diện bản quyền tự động trên các nền tảng số hiện xác định theo ưu tiên người đăng trước. Do đó, các đơn vị phát hành phim cũ nên chủ động đăng sớm các nội dung để xác lập quyền sở hữu. Nếu kênh khác đăng sớm hơn, khi đó để chứng minh sẽ phải cung cấp hồ sơ, xác minh, xử lý rất tốn công sức', bà Vũ Thị Bích Liên, Giám đốc Tổ hợp giải trí và truyền thông Mega GS, cho biết.

Vấn đề đáng bàn hơn liên quan đến câu chuyện bản quyền. Các phim cũ thường đã được sao chép, truyền tải qua lại nhiều nơi, khi tìm kiếm các phim này, khán giả rất khó phân biệt đâu là nơi có quyền phát hành hợp pháp. Theo thói quen, nhiều người sẽ lựa chọn những kết quả miễn phí hoặc xuất hiện đầu tiên. 'Tình trạng vi phạm bản quyền với phim cũ nghiêm trọng hơn nhiều so với phim mới. Nguồn phim trôi nổi có sẵn, khán giả tò mò do tính thời sự… Thời gian qua, Mega GS đã phối hợp các nền tảng và cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý nhiều trường hợp vi phạm', bà Vũ Thị Bích Liên cho biết.

Ông Phạm Việt Phước cho rằng, để nâng cao hiệu quả khai thác lại các phim cũ, bên cạnh việc đăng tải phim hoặc trích đoạn, các đơn vị sở hữu cần bổ sung thêm tư liệu hậu trường, nâng cấp phiên bản chất lượng cao, đồng thời kết hợp truyền thông để tăng khả năng tiếp cận, tối ưu hóa khả năng tìm kiếm. Đặc biệt, việc bảo vệ bản quyền cần dựa trên cả công cụ quản lý của các nền tảng, ứng dụng công nghệ trong việc quét vi phạm và sự chủ động của các đơn vị. Công nghệ tạo điều kiện để những bộ phim cũ có thêm đời sống mới, thì chính công nghệ cũng là chìa khóa quan trọng trong việc bảo vệ bản quyền và tối ưu giá trị của kho phim.