Lừa đảo qua điện thoại và không gian mạng trực tuyến nở rộ ở Trung Quốc

Theo số liệu của Tân Hoa Xã cho biết, tính đến tháng 7/2022 Bộ Công an Trung Quốc đã xử lý 594.000 vụ lừa đảo qua mạng và điện thoại. Trước đó, trong năm 2021, chính quyền ngăn chặn âm mưu lừa đảo 1,5 triệu người chuyển tổng số tiền 329,1 tỷ NDT (47,5 tỷ USD).

Caixin (chuyên trang tài chính và kinh tế Trung Quốc) cho biết, những kẻ lừa đảo thường làm việc theo nhóm, sử dụng kịch bản được chuẩn bị sẵn để lấy lòng tin nạn nhân thông qua trò chuyện trực tuyến nhằm thu thập mọi loại dữ liệu cá nhân như số căn cước, địa chỉ doanh nghiệp, thậm chí cả dữ liệu của cơ quan nhà nước, sau đó bán cho các nhà tiếp thị mục tiêu và những kẻ lừa đảo.

Những kẻ lừa đảo còn sử dụng thiết bị làm gián đoạn và giả mạo tín hiệu viễn thông, cho phép chúng thay đổi ID người gọi đánh lừa nạn nhân rằng cuộc gọi là chính thức. Ngoài ra, kẻ xấu cũng dùng phần mềm phát tán tin nhắn văn bản hàng loạt dưới danh nghĩa các nhà mạng, ngân hàng hay tổ chức.

Chưa dừng lại ở đó, các băng nhóm tội phạm Trung Quốc có xu hướng chuyển sang các nước ở Đông Nam Á như Myanmar, Lào và Thái Lan. Chúng tuyển dụng công dân Trung Quốc bằng lời mời “lương cao” và đưa người trái phép qua biên giới, sau đó giam giữ nạn nhân ở nước ngoài và lạm dụng họ.

Việc thiếu hành lang pháp lý ngăn chặn rò rỉ thông tin cá nhân, cũng như lỗ hổng quản lý trước đó cho phép nhà khai thác viễn thông bán SIM mà không cần kiểm tra giấy tờ tuỳ thân, đã giúp những kẻ lừa đảo dễ dàng “lộng hành”. Những vi phạm của kẻ xấu gây thiệt hại hàng trăm tỷ USD, thậm chí còn dẫn đến một số vụ tự tử.

Tháng 12/2022, Bắc Kinh thông qua luật chống lừa đảo điện thoại và gian lận trực tuyến, trao quyền cho cơ quan thực thi truy bắt đối tượng tình nghi ở nước ngoài, đồng thời yêu cầu các ngân hàng, nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và Internet tham gia thu thập thông tin về các hoạt động lừa đảo tiềm ẩn và có biện pháp đối với từng mức độ rủi ro.

Trong khi đó, luật bắt buộc các cơ sở giáo dục dân sự phải xây dựng chương trình nâng cao nhận thức cho nhóm dễ bị tổn thương như người già và thanh thiếu niên.

Đối với việc ngăn chặn hoạt động lừa đảo từ nước ngoài nhắm vào công dân trong nước, Bắc Kinh cho phép cơ quan quản lý xuất nhập cảnh áp dụng lệnh cấm xuất cảnh với các trường hợp đến những “điểm đen” về lừa đảo trực tuyến ở nước ngoài hoặc đối với những đối tượng bị xác định có dính líu đến lừa đảo điện thoại hay trực tuyến trong thời gian ở nước ngoài.