Nhiều người Mỹ vẫn không dùng AI dù xu hướng tăng mạnh

Ngày càng nhiều người lao động Mỹ đang thử nghiệm sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công việc, nhưng sự hoài nghi vẫn còn phổ biến rộng rãi.

Theo một khảo sát mới đây của Gallup, khi ngày càng nhiều nhân viên sử dụng AI thường xuyên hơn trong công việc thì mức độ lo ngại công nghệ mới sẽ thay thế việc làm cũng gia tăng.

Trong khi đó, những người chưa sử dụng AI cho biết họ thích làm việc mà không cần đến công cụ này.

Cuộc khảo sát được thực hiện vào tháng 2 cho thấy sự phân hóa trong cách AI đang định hình môi trường làm việc tại Mỹ. Một số người coi đây là công cụ mang tính đột phá giúp tăng năng suất và hiệu quả, trong khi những người khác lại lo ngại về các tác động tiêu cực tiềm ẩn.

Nhân viên công tác xã hội Scott Segal cho biết ông thường xuyên sử dụng AI để tìm kiếm thông tin nhằm kết nối các bệnh nhân cao tuổi và dễ bị tổn thương với các nguồn chăm sóc y tế ở miền bắc bang Virginia.

Dù hiểu rằng sự kết nối và chăm sóc con người trong công việc này là rất quan trọng nhưng ông vẫn tin rằng AI có thể sớm thay thế mình.

'Tôi đang chuẩn bị trước. Tôi nghĩ bất kỳ ai làm trong lĩnh vực hoặc nghề cũng có thể bị thay thế đều nên chuẩn bị từ sớm', Segal, 53 tuổi, nói.

Người dùng AI ghi nhận năng suất tăng

Khoảng 3/10 nhân viên là người dùng AI thường xuyên trong công việc, tức là sử dụng hàng ngày hoặc vài lần mỗi tuần. Trong khi đó, khoảng 2/10 là người dùng không thường xuyên, chỉ dùng vài lần mỗi tháng hoặc vài lần mỗi năm.

Khảo sát của Gallup cho thấy khoảng 4/10 người lao động cho biết công ty của họ đã triển khai các công cụ hoặc công nghệ AI nhằm cải thiện hoạt động. Trong số này, khoảng 2/3 nhận định AI có tác động 'rất tích cực' hoặc 'khá tích cực' đến năng suất và hiệu quả làm việc cá nhân.

Những người sử dụng AI ở vị trí quản lý có xu hướng đánh giá công nghệ này tích cực hơn so với nhân viên không giữ vai trò quản lý. 

Cụ thể, khoảng 7/10 lãnh đạo sử dụng AI cho biết AI giúp họ làm việc hiệu quả hơn, trong khi con số này ở nhóm nhân viên thông thường chỉ hơn một nửa.

Là một luật sư, Elizabeth Bloch tại bang Louisiana cho biết bà sử dụng ChatGPT để hỗ trợ soạn thảo thư từ hoặc email một cách khéo léo bởi đây là một lĩnh vực mang tính đối đầu cao và đôi khi dễ xảy ra căng thẳng.

Các công cụ AI dường như mang lại lợi ích lớn hơn cho những người làm việc trong lĩnh vực quản lý, chăm sóc sức khỏe và công nghệ so với các công việc dịch vụ. Khoảng 6/10 nhân viên trong các lĩnh vực này cho biết AI giúp cải thiện năng suất ít nhất ở mức 'khá', so với 45% ở nhóm ngành dịch vụ.

Vì sao một số nhân viên không sử dụng AI?

Ngay cả với doanh nghiệp cung cấp công cụ AI cũng không đảm bảo nhân viên sẽ sử dụng. Theo khảo sát của Gallup, khoảng một nửa người lao động Mỹ chỉ dùng AI mỗi năm một lần hoặc hoàn toàn không sử dụng.

Luật sư Bloch nói rằng bà từng thử dùng AI cho nghiên cứu pháp lý nhưng nhận thấy công nghệ này dễ gặp hiện tượng 'ảo giác' (tạo ra thông tin sai lệch), ngay cả với các công cụ AI được thiết kế riêng cho lĩnh vực luật. 

Bà lo ngại những luật sư vốn đã yếu trong việc tìm kiếm và trích dẫn án lệ phù hợp sẽ càng gặp khó khi dùng AI, do không biết cách đặt câu lệnh đúng, từ đó có thể bị thẩm phán xử phạt vì trích dẫn sai.

Trong số những nhân viên có sẵn công cụ AI tại công ty nhưng không sử dụng, 46% cho biết họ muốn tiếp tục làm việc theo cách hiện tại.

Khoảng 4/10 người không sử dụng, dù có quyền truy cập AI, cho biết họ phản đối về mặt đạo đức, lo ngại về quyền riêng tư dữ liệu hoặc không tin rằng AI hữu ích cho công việc của họ.

Khoảng 1/4 số người không sử dụng AI, dù có sẵn công cụ tại nơi làm việc, cho biết họ đã từng thử dùng nhưng không thấy hữu ích. Trong khi đó, khoảng 2/10 nói rằng họ không cảm thấy đủ khả năng để sử dụng AI một cách hiệu quả.

Thuy Pisone, một nhân viên quản lý hợp đồng tại bang Maryland làm việc cho công ty hợp tác với chính phủ liên bang, cũng cho biết bà sử dụng AI hàng tuần cho các công việc đơn giản, nhưng tránh dùng cho những việc đã làm tốt.

Người lao động ngày càng lo ngại công nghệ mới sẽ thay thế việc làm

Khảo sát cũng cho thấy người lao động Mỹ ngày càng lo ngại việc bị mất việc do công nghệ mới.

Khoảng 2/10 người lao động Mỹ (18%) cho rằng công việc hiện tại của họ 'rất có khả năng' hoặc 'khá có khả năng' sẽ bị loại bỏ trong vòng 5 năm tới do công nghệ mới, tự động hóa, robot hoặc AI. Con số này tăng từ 15% vào năm 2025.

Những người làm việc tại các công ty đã áp dụng AI còn có xu hướng lo ngại cao hơn: 23% cho rằng khả năng mất việc trong vài năm tới là ít nhất 'khá có khả năng'.

Một khảo sát khác của Fox News được thực hiện vào tháng 3 cho thấy khoảng 6/10 cử tri đã đăng ký tin rằng AI sẽ loại bỏ nhiều việc làm hơn là tạo ra trong 5 năm tới. 

Chỉ khoảng 1/10 cho rằng AI sẽ tạo ra nhiều việc làm hơn, trong khi khoảng 1/3 nói rằng còn quá sớm để kết luận. Tuy nhiên, khoảng 7/10 cử tri đang đi làm cho biết họ không quá lo lắng hoặc hoàn toàn không lo lắng công việc hiện tại sẽ bị AI thay thế.