Trách nhiệm bắt đầu sau phán quyết

Sáng 22.9.2026, TAND khu vực 2, TP.HCM chấp nhận yêu cầu của ông Trịnh Trần Phương Tuấn, tức ca sĩ Jack, trong vụ tranh chấp xác định cha cho con với bà Trần Nguyễn Thiên An. Căn cứ giám định ADN và các tài liệu, chứng cứ, hội đồng xét xử xác định quan hệ cha con. Đây là phiên xét xử sơ thẩm, nội dung được công bố không phải quyết định giao con cho Jack trực tiếp nuôi dưỡng.

Hội đồng xét xử xác định Jack có các quyền, nghĩa vụ thương yêu, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục và bảo vệ lợi ích hợp pháp của con. Ảnh: FBNV

Sự phân biệt ấy quyết định cách hiểu toàn bộ vụ việc. Nếu chỉ đọc phần yêu cầu khởi kiện được chấp nhận, người theo dõi có thể nhìn phiên tòa như kết quả phân thắng bại giữa hai người lớn. Nhưng việc xác định ai là cha của một đứa trẻ và việc ai trực tiếp chăm sóc đứa trẻ là những vấn đề khác nhau. Gộp chúng vào một kết luận dễ khiến quyền lợi của con bị khuất sau tên tuổi của cha mẹ.

Nhận con đi cùng nghĩa vụ làm cha

Hội đồng xét xử xác định Jack có các quyền, nghĩa vụ thương yêu, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục và bảo vệ lợi ích hợp pháp của con. Quyền thăm nom phải được thực hiện phù hợp với quyền lợi của trẻ, không cản trở hoặc ảnh hưởng xấu đến việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục.

Vì thế, cách diễn đạt chỉ nhấn vào việc một người được quyền nhận con sẽ thiếu một nửa ý nghĩa. Quyền ấy đặt người cha vào một quan hệ có trách nhiệm, đòi hỏi sự hiện diện và đóng góp thực tế. Phán quyết có thể xác định quan hệ huyết thống về mặt pháp lý, sự gắn bó trong đời sống cần được xây dựng bằng cách ứng xử sau đó.

Điều 68 Luật Hôn nhân và gia đình quy định quyền, nghĩa vụ của con đối với cha mẹ không phụ thuộc tình trạng hôn nhân của cha mẹ. Điều 69 đặt ra nghĩa vụ thương yêu, tôn trọng ý kiến, chăm lo việc học tập và bảo vệ quyền lợi của con. Những nguyên tắc này đưa trẻ em vào vị trí chủ thể được bảo vệ, có nhu cầu và lợi ích riêng.

Từ góc nhìn đó, câu hỏi sau phiên tòa cần cụ thể hơn việc ai đã được chấp nhận yêu cầu: người lớn sẽ phối hợp thế nào để sinh hoạt, học tập và quá trình trưởng thành của trẻ được ổn định? Những lần gặp gỡ được chuẩn bị ra sao để phù hợp với trẻ? Bất đồng sẽ được giải quyết bằng trao đổi và cơ chế pháp lý nào, thay vì tiếp tục đưa lên mạng?

Đó là những công việc không thể hoàn thành bằng một phát ngôn gây chú ý. Trách nhiệm làm cha mẹ thể hiện qua sự bền bỉ: giữ lời hẹn, phối hợp chăm sóc, tôn trọng người đang trực tiếp nuôi dưỡng và đặt nhu cầu của con vào từng quyết định. Một sự công nhận có giá trị lâu dài khi nó làm cuộc sống của trẻ tốt lên.

Đứa trẻ cần được bước ra khỏi cuộc tranh cãi

Tại phiên tòa, Jack trình bày mong muốn con có tên cha trên giấy tờ và khẳng định không có ý định tách con khỏi mẹ hay đòi quyền nuôi con. Những phát biểu này giúp làm rõ phạm vi yêu cầu của Jack tại tòa, đồng thời cho thấy việc mô tả vụ kiện thành cuộc giành con sẽ làm lệch bản chất thông tin.

Với công chúng, quyền được biết diễn biến pháp lý cần đi cùng sự tiết chế khi nói về một đứa trẻ. Bình luận về trách nhiệm của người nổi tiếng là một việc; sử dụng tên, hình ảnh hoặc hoàn cảnh gia đình của con họ để công kích người lớn là việc khác. Trẻ không lựa chọn việc trở thành nhân vật trong cuộc tranh luận, cũng không có khả năng kiểm soát cách câu chuyện của mình được lưu truyền.

Một bài đăng có thể được xóa, nhưng ảnh chụp màn hình và lời chế giễu có thể tiếp tục xuất hiện. Vì vậy, sự thận trọng không chỉ nằm ở việc che một gương mặt. Nó còn nằm trong lựa chọn chi tiết, từ ngữ và câu hỏi: thông tin này giúp hiểu phán quyết hay chỉ làm đứa trẻ bị chú ý thêm?

Tòa án giải quyết yêu cầu trên cơ sở chứng cứ và pháp luật. Công chúng không có đầy đủ hồ sơ để biến từng lời trình bày của một bên thành kết luận cuối cùng về toàn bộ đời sống gia đình. Điều có thể đánh giá rõ ràng hơn là hành động sau phán quyết: nghĩa vụ được thực hiện thế nào, bất đồng có được xử lý trong giới hạn tôn trọng con hay không.

Một phiên tòa không thể thay cha mẹ chăm sóc con. Nhưng nó có thể đặt lại ranh giới cần thiết cho trách nhiệm và cách ứng xử. Sau khi quan hệ cha con đã được xác định tại phiên sơ thẩm, điều đáng chờ đợi nhất là những việc làm giúp đứa trẻ có thêm sự chăm sóc và được sống bình yên hơn, kể cả khi công chúng đã chuyển sang câu chuyện khác.