Hành trình nối di sản bằng tuyến đường sắt Huế - Phong Nha

Tuyến đường sắt đi qua điểm di tích lịch sử - văn hoá Núi Thần Đinh - Bến phà Long đại

Nếu được khai thác hiệu quả, đây sẽ là bước chuyển từ những điểm đến riêng lẻ sang một không gian du lịch liên vùng, nơi giao thông không chỉ phục vụ đi lại mà còn góp phần tạo nên trải nghiệm và lan tỏa giá trị của từng vùng đất.

Từ tuyến vận tải đến hành trình trải nghiệm

Trong nhiều năm qua, Huế, Quảng Trị đều sở hữu những điểm đến có sức hút riêng, nhưng phần lớn được khai thác theo từng hành trình độc lập. Du khách đến Huế để tìm về di sản cung đình, đến Quảng Trị để khám phá những địa danh lịch sử, rồi tiếp tục đến Phong Nha - Kẻ Bàng để trải nghiệm thiên nhiên. Dù nằm trên cùng một trục giao thông, các giá trị ấy vẫn chưa thực sự được kết nối thành một sản phẩm thống nhất.

Đề án phát triển sản phẩm tàu du lịch Phong Nha - Huế do Tổng công ty Đường sắt Việt Nam xây dựng đang hướng tới lấp đầy khoảng trống đó. Theo kế hoạch, tuyến tàu dự kiến đưa vào khai thác từ ngày 1.9.2026, kết nối các ga Huế, Đông Hà, Mỹ Trạch, Đồng Hới và Thọ Lộc, hình thành sản phẩm du lịch đường sắt đặc thù của khu vực Bắc Trung Bộ.

Bảy toa tàu dự kiến được thiết kế theo hướng trải nghiệm với không gian giới thiệu văn hóa vùng miền, khu trưng bày sản phẩm OCOP, khu ẩm thực và các chương trình nghệ thuật truyền thống. Khi đó, quãng đường di chuyển không còn là khoảng thời gian chờ đợi để đến điểm tham quan mà trở thành một phần của chuyến đi.

Nhiều du khách kỳ vọng, nếu những nội dung trải nghiệm được tổ chức đúng như định hướng của đề án, tuyến tàu sẽ mang đến cảm giác khác biệt so với những chuyến đi thông thường. Thay vì chỉ lựa chọn phương tiện nhanh nhất để đến nơi, họ có thêm lý do để lựa chọn một hành trình có thể cảm nhận văn hóa, ẩm thực và nhịp sống của từng vùng đất ngay trên đường đi.

Tuyến đường sắt này cũng đi qua những vùng đồng bằng tuyệt đẹp ở nhiều thời điểm trong năm

Để mỗi điểm dừng đều có thêm cơ hội

Theo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Đề án được xây dựng trên cơ sở tiếp nối mô hình tàu du lịch Huế - Đà Nẵng và phát triển theo định hướng 'Một hành trình - Nhiều trải nghiệm', kết nối đồng bộ giữa đường sắt với lữ hành, lưu trú và tham quan. Điều đó cho thấy đường sắt không chỉ làm nhiệm vụ vận chuyển hành khách mà đang từng bước trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị du lịch.

Đối với Quảng Trị, ý nghĩa của tuyến tàu không dừng ở việc có thêm một điểm kết nối trên tuyến đường sắt Bắc - Nam. Khi Đông Hà trở thành điểm dừng trong hành trình, các điểm đến như Thành Cổ Quảng Trị, địa đạo Vịnh Mốc cùng hệ thống sản phẩm văn hóa, lịch sử của địa phương có thêm điều kiện tham gia vào các tour liên vùng. Nếu được kết nối đồng bộ với dịch vụ trung chuyển và lữ hành, dòng khách sẽ có thêm lý do để ở lại lâu hơn thay vì chỉ đi qua như trước.

Việc kết nối ga Thọ Lộc cũng mở thêm khả năng tiếp cận không gian du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng và các sản phẩm du lịch cộng đồng đang phát triển tại khu vực Bố Trạch. Chính sự bổ trợ giữa các địa phương, thay vì khai thác riêng lẻ, được kỳ vọng sẽ tạo nên sức hấp dẫn mới cho du lịch Bắc Trung Bộ.

Chị Nguyễn Thu Hiền, người dân khu vực gần ga Thọ Lộc, cho biết điều chị mong đợi không phải là nhìn thấy thêm một chuyến tàu chạy qua, mà là có thêm nhiều du khách dừng chân để tham quan, lưu trú và trải nghiệm. Theo chị, khi lượng khách ở lại nhiều hơn, các dịch vụ ăn uống, lưu trú, đặc sản địa phương và sinh kế của người dân cũng sẽ có thêm cơ hội phát triển.

Đích đến của chặng Huế - Phong Nha chính là nơi giúp du khách có thể trải nghiệm Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng

Ông Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đề nghị các sở, ngành tiếp tục phối hợp với Tổng công ty Đường sắt Việt Nam rà soát, hoàn thiện đề án; chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết để đưa tuyến tàu vào vận hành đúng tiến độ.

Đồng thời, sớm hoàn thiện các nội dung phục vụ hội thảo về phát triển sản phẩm tàu du lịch Phong Nha - Huế, tạo nền tảng để sản phẩm được khai thác hiệu quả trong thời gian tới.

Một tuyến tàu mới không thể ngay lập tức làm thay đổi diện mạo du lịch của cả một vùng.

Tuy nhiên, khi những điểm đến vốn phát triển riêng lẻ được kết nối thành một hành trình thống nhất, giá trị tạo ra sẽ không chỉ được đo bằng số chuyến tàu hay lượng hành khách, mà còn ở khả năng đưa di sản đến gần hơn với du khách, mở rộng cơ hội hợp tác giữa các địa phương và lan tỏa lợi ích phát triển đến cộng đồng dọc tuyến.