Ngư dân Lý Sơn làm du lịch từ chính nghề biển

Du khách trải nghiệm khai thác hải sản ban đêm, khám phá nghề biển ở Lý Sơn. Ảnh: VĐ

Hòa mình vào nhịp sống ngư dân

Từ nhu cầu của du khách muốn khám phá đời sống biển đảo theo cách trực tiếp và gần gũi hơn, anh Nguyễn Văn Đạt, ở đặc khu Lý Sơn bắt đầu tổ chức các tour trải nghiệm nghề biển theo nhóm nhỏ.

Các nhóm từ 3-5 người hoặc 7-10 người có thể lựa chọn những hoạt động như bắt cua ban đêm, đánh lưới ban ngày, gỡ lưới, thu hoạch hải sản cùng ngư dân. Theo anh Đạt, điểm khác biệt của loại hình này là du khách không chỉ tham quan, chụp ảnh mà được trực tiếp tham gia công việc của ngư dân.

'Du khách hiện nay không chỉ muốn ngắm cảnh mà còn muốn được trải nghiệm, được làm và hiểu hơn về cuộc sống của người dân địa phương. Vì vậy, chúng tôi xây dựng các tour theo nhóm nhỏ để khách có thể trực tiếp tham gia bắt cua, kéo lưới, gỡ cá và thưởng thức những sản phẩm biển vừa đánh bắt', anh Đạt chia sẻ.

Với những người lần đầu đến Lý Sơn, đây cũng là cách tiếp cận đời sống địa phương sinh động hơn so với những chuyến tham quan thông thường. Anh Đinh Tấn Quân, du khách đến từ TP Hồ Chí Minh cho biết, du lịch kết hợp câu cá đêm là trải nghiệm mới mẻ, phù hợp với những người yêu thích khám phá thiên nhiên.

Theo anh Quân, điều thú vị là du khách có thể trải qua nhiều cung bậc cảm xúc, từ ngắm cảnh biển đêm đến hồi hộp khi câu cá và vui mừng khi có được 'chiến lợi phẩm'.

Du khách trực tiếp tham gia gỡ lưới, thu hoạch hải sản cùng ngư dân địa phương

Nghề biển tạo thêm giá trị

Tại Lý Sơn, hoạt động đánh bắt gần bờ của ngư dân cũng tạo nên một không gian trải nghiệm đặc trưng. Khác với nhiều làng chài, ngư dân nơi đây thường giong thuyền vào xế chiều và trở về khi trời đã tối muộn. Sau vài giờ đánh bắt, những chiếc thúng lần lượt cập bờ.

Trên các gành đá, nhiều phụ nữ cầm sẵn đèn pin, giỏ đựng để chờ thuyền vào bờ, phụ chồng gỡ cá, ghẹ trên lưới và đưa ra bán tại các phiên chợ đêm. Tiếng sóng vỗ bờ, ánh sáng từ những chiếc đèn pin cùng cảnh ngư dân tất bật đưa hải sản lên bờ tạo nên một không gian sinh hoạt đặc trưng của cư dân biển đảo.

Đây cũng là thời điểm du khách có thể trực tiếp tham gia gỡ lưới, thu hoạch hải sản và tìm hiểu về nghề biển truyền thống.

Sau hơn 30 năm làm nghề biển xa bờ, những năm gần đây ông Phạm Quốc Long (52 tuổi) ở thôn Đông An Hải chuyển sang đánh bắt gần bờ.

Không còn làm bạn thuyền cho những tàu công suất lớn, ông Long đánh bắt một mình, cách bờ khoảng 2-3 hải lý.

'Giờ bước sang tuổi trung niên, tôi bắt đầu đánh bắt một mình. Nghề này được cái tự do, hôm nào khỏe thì giong thuyền ra khơi, còn mệt thì nghỉ một hôm cũng chẳng sao', ông Long chia sẻ.

Hải sản tươi được đưa lên bờ sau những chuyến biển gần bờ

Theo ông Long, thời gian gần đây, du khách khá thích thú với việc được trải nghiệm gỡ lưới, thu hoạch rồi mua trực tiếp hải sản vừa cập bờ để chế biến hoặc mang về làm quà.

'Vui nhất là không chỉ người dân, thương lái mà du khách cũng rất thích thú khi được trải nghiệm gỡ lưới rồi thu mua hải sản ngay tại bãi biển. Hải sản bán được nhanh, lại được giá. Bình quân mỗi chuyến ra khơi như vậy cũng thu được khoảng 1 triệu đồng', ông Long nói.

Không chỉ ông Long, nhiều ngư dân ở Lý Sơn cũng đang bắt nhịp với cách làm du lịch từ chính nghề truyền thống.

Vừa kéo lưới, vừa hướng dẫn du khách gỡ cá, ngư dân Tiêu Văn Hải cho biết, ban đầu ông và một số ngư dân khá ngại giao tiếp với khách du lịch. Sau một thời gian tham gia hoạt động trải nghiệm, mọi người dần tự tin hơn.

'Chúng tôi hướng dẫn du khách trải nghiệm gỡ lưới, kể cho họ nghe về những nhọc nhằn, vui buồn của nghề biển, về các loại hải sản cũng như cách chế biến sao cho thơm ngon, đậm đà', ông Hải nói.

Chợ cá đêm ở đặc khu Lý Sơn

Đánh thức giá trị kinh tế từ chợ cá đêm

Khi màn đêm buông xuống, khu vực cầu cảng cá Lý Sơn trở nên nhộn nhịp với hoạt động gỡ lưới, thu hoạch và mua bán hải sản.

Những quầy cá tươi vừa cập bờ được bày bán với nhiều chủng loại, kích cỡ, màu sắc. Có những loại hải sản còn tươi rói, tạo sự thích thú cho du khách khi lần đầu khám phá chợ cá đêm.

Các phiên chợ cá diễn ra nhanh, thường chưa đầy 2 giờ đồng hồ nhưng hoạt động mua bán khá sôi động. Người bán, người mua và du khách cùng hòa vào nhịp sống của làng biển.

Chị Bích Hà, du khách đến từ TP Hồ Chí Minh chia sẻ, ngoài cảnh sắc thiên nhiên, sự thân thiện của người dân và cơ hội được hòa mình vào nghề lưới truyền thống là những trải nghiệm tạo nên nét riêng cho chuyến đi.

'Không chỉ thu hút bởi cảnh sắc thiên nhiên, chính sự thân thiện, mến khách của người dân trên đảo, cùng việc hòa mình khám phá nghề lưới truyền thống của ngư dân bản địa đã làm cho chuyến du lịch thêm phần thú vị', chị Hà bày tỏ.

Nghề biển truyền thống được kết nối với du lịch, mở thêm sinh kế cho người dân

Từ những hoạt động đánh bắt vốn diễn ra hằng ngày, Lý Sơn đang từng bước hình thành sản phẩm du lịch trải nghiệm gắn với cộng đồng. Việc tổ chức tour theo nhóm nhỏ giúp sản phẩm linh hoạt, phù hợp với nhóm gia đình, bạn bè và du khách trẻ yêu thích khám phá.

Đây là hướng đi giúp Lý Sơn đa dạng hóa sản phẩm, tăng giá trị kinh tế từ nghề biển và tạo thêm sinh kế cho cộng đồng trên đảo.