Nhóm 'Con ghét bố mẹ': Cha mẹ cũng vào tìm con

Người bố có ba con, được giới thiệu bằng tên đã thay đổi là ông Lân, vào nhóm để tìm xem hai người con lớn có tham gia hay không. Những tâm sự của người trẻ khiến ông lo lắng. Tuy vậy, khi nói về gia đình mình, ông vẫn nhấn mạnh sự gần gũi, việc giữ kết nối với con bên cạnh những giới hạn cần thiết.

Ảnh minh hoạ: AI

Một cái tên dễ gây phản ứng đã đưa cả người trẻ lẫn phụ huynh vào cùng cuộc tranh luận. Khoảng 20 giờ ngày 29.9, nhóm đạt khoảng 160.000 tài khoản tham gia, so với hơn 40.000 tối hôm trước.

Đây là số thành viên được ghi nhận tại những thời điểm cụ thể, không phải số trẻ em ghét cha mẹ, càng không phải một cuộc khảo sát về tình trạng gia đình Việt Nam.

Người lớn cũng cần được nghe

Nhóm 'Con ghét bố mẹ' không phải vừa được lập trong những ngày này. Thông tin được báo chí kiểm tra cho thấy nhóm đã tồn tại từ năm 2021. Điều mới là lượng người tham gia tăng nhanh và cuộc bàn luận vượt ra ngoài phạm vi những người ban đầu tìm đến để giãi bày.

Trong những phản ứng của phụ huynh được ghi nhận ngày 29.9, có người nhìn việc nghiêm khắc từ trải nghiệm thời thơ ấu của chính mình, người khác cho rằng cha mẹ cần xem lại cách ứng xử trước khi trách con. Đáng chú ý, dù khác quan điểm, những người được phỏng vấn đều đề cập nhu cầu trò chuyện trong gia đình.

Sự khác biệt ấy đáng để dừng lại tìm hiểu. Một người từng lớn lên bằng đòn roi có thể xem việc mình trưởng thành là bằng chứng rằng cách dạy ấy đúng. Người từng chịu tổn thương lại có thể nhìn cùng hành vi bằng cảm giác hoàn toàn khác. Trải nghiệm cá nhân giúp giải thích quan điểm, nhưng không đủ để trở thành khuôn mẫu áp dụng cho mọi đứa trẻ.

Cũng không thể dùng một bài đăng lúc tức giận để đánh giá toàn bộ nhân cách người viết. Một lời nói thiếu chừng mực cần được góp ý, điều làm người trẻ bức xúc vẫn cần được lắng nghe. Hai việc đó có thể cùng thực hiện, thay vì buộc gia đình chọn giữa bênh con hoàn toàn và bác bỏ mọi điều con nói.

Với phụ huynh, nỗi lo con đưa chuyện nhà lên mạng là có thể hiểu được. Nhưng việc tìm thấy tài khoản của con trong nhóm mới chỉ trả lời câu hỏi con có mặt ở đâu. Nó chưa giải thích con đến đó để làm gì, đã đọc gì và đang cần điều gì.

Đám đông không biết hết một gia đình

Một nhóm công khai có thể chứa nhiều nhu cầu khác nhau: tìm người đồng cảm, quan sát, tranh luận, phản bác hoặc đơn giản là tò mò. Bởi vậy, số thành viên tăng nhanh là dấu hiệu chú ý, không phải bằng chứng tất cả cùng chia sẻ một thái độ đối với cha mẹ.

Những câu chuyện riêng cũng có thể thay đổi ý nghĩa khi bị đưa ra khỏi hoàn cảnh ban đầu. Một ảnh chụp màn hình chỉ giữ lại vài dòng chữ, người đọc không biết cuộc đối thoại trước đó, cách các thành viên đối xử với nhau hay điều người đăng đã lược bỏ. Cảm xúc trong lời kể có thể chân thật trong khi thông tin vẫn chưa đầy đủ.

Điều này đòi hỏi sự thận trọng từ cả hai phía. Đồng cảm với một người đang buồn không đồng nghĩa có đủ căn cứ kết tội cha mẹ họ. Bảo vệ giá trị gia đình cũng không cho phép phủ nhận mọi phản ánh về sự áp đặt, xúc phạm hoặc bạo lực.

Chuyên viên tham vấn tâm lý Nguyễn Thị Thương, Trường THCS–THPT Phenikaa, lưu ý rằng từ 'ghét' có thể diễn đạt nhiều trạng thái như tức giận, thất vọng, tổn thương hoặc cảm giác không được công nhận. Cần xem bối cảnh và tính chất từng trường hợp, tránh lập tức quy trẻ thành hư hỏng hay mặc định mọi em đều chịu tổn thương kéo dài.

Đó là điểm khác biệt giữa lắng nghe và phán xét. Lắng nghe cần thêm thông tin, phán xét thường muốn có kết luận ngay. Trong một cuộc tranh luận đông người, những lời chắc nịch dễ gây chú ý hơn câu hỏi thận trọng. Nhưng chuyện của một gia đình không nên được quyết định bằng việc bên nào nhận nhiều lượt tán thành.

Tìm lại cuộc trò chuyện ở nhà

Khi phát hiện con tham gia nhóm, việc cần làm trước tiên là tạo điều kiện để con nói về trải nghiệm của mình. Phụ huynh có thể bắt đầu từ điều đã khiến con tìm đến cộng đồng ấy, thay vì mở đầu bằng lời buộc tội. Một cuộc trao đổi riêng, bình tĩnh sẽ có ý nghĩa hơn việc chất vấn con ngay dưới bài đăng trước đám đông.

Lắng nghe cũng cần đi cùng giới hạn. Cha mẹ và con có thể thống nhất những thông tin không đưa lên mạng: địa chỉ, trường học, hình ảnh của người khác, những chi tiết đủ để nhận diện gia đình. Nếu cần tìm hỗ trợ, nên lựa chọn người đáng tin cậy và kênh phù hợp, thay vì giao toàn bộ câu chuyện cho những tài khoản không biết rõ.

Ngược lại, yêu cầu giữ riêng tư không được biến thành lệnh im lặng trước tổn hại. Một đứa trẻ phản ánh bị bạo lực cần được bảo vệ và hỗ trợ, việc ấy không thể gạt đi chỉ vì người lớn sợ mất thể diện.

Tên nhóm có thể khiến nhiều phụ huynh giật mình. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm lâu dài là khả năng nói chuyện sau khi điện thoại đã được đặt xuống. Tìm thấy con trong một nhóm mạng xã hội chưa đủ. Điều cần tìm lại là một cuộc trò chuyện trong đó con được nói hết, cha mẹ được giải thích và cả hai có cơ hội điều chỉnh.