Tính toán dài hạn để chống ngập cho Thủ đô

Từ sáng 14/9 đến nay, do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới kết hợp dải hội tụ nhiệt đới, trên địa bàn Hà Nội liên tục có mưa trên diện rộng.

Mưa lớn gây ngập tại vị trí trước cổng bến xe Mỹ Đình trên đường Phạm Hùng vào ngày 17/9.

Đáng chú ý, với lượng mưa từ 80 - 160mm suốt từ đêm 16 đến sáng 17/9 khiến nhiều tuyến đường tại Thủ đô ngập úng, nước không kịp thoát, giao thông ùn tắc nhiều nơi.

Một số điểm ghi nhận lượng mưa rất lớn như trạm Đồng Bông 1 (phường Từ Liêm) 199mm, phường Hai Bà Trưng 188mm, Tây Mỗ 177,3mm, Cầu Giấy 175,4mm,...

Theo ông Nguyễn Đức Hưng, Giám đốc Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật TP.Hà Nội, kết quả trên cho thấy năng lực thu gom, dẫn dòng, điều tiết và tiêu thoát nước của hệ thống đã được cải thiện, góp phần giảm phạm vi, mức độ và thời gian úng ngập so với năm 2025.

Đồng thời, bước đầu khẳng định hiệu quả của việc đầu tư xử lý theo lưu vực, kết hợp vận hành đồng bộ hồ điều hòa, trạm bơm, cửa phai và hệ thống cống, mương hiện trạng.

Nhằm giải quyết tình trạng ngập úng, TP.Hà Nội đã triển khai 10 dự án chống ngập khẩn cấp với tổng vốn hơn 5.500 tỷ đồng. Trong đó, tập trung vào các công trình thoát nước, hồ điều hòa, trạm bơm và những khu vực thường xuyên xảy ra úng ngập.

Đến tháng 8/2026, nhiều công trình đã hoàn thành, bổ sung năng lực trữ và tiêu thoát nước cho khu vực nội đô.

Ý nghĩa của các dự án này trước hết nằm ở khả năng giải quyết những 'nút thắt' cụ thể trong hệ thống.

Đường gom Đại lộ Thăng Long ngập sâu, nhiều phương tiện chết máy.

Phương tiện di chuyển khó khăn qua vị trí ngập úng.

Khi một hồ điều hòa được bổ sung, một trạm bơm được nâng công suất hay một tuyến cống được cải tạo, khả năng tiếp nhận và tiêu thoát nước của cả khu vực có thể được cải thiện.

Trong điều kiện các trận mưa lớn thường tập trung trong thời gian ngắn, việc tăng thêm năng lực trữ nước và tiêu thoát nước có giá trị đặc biệt.

Chỉ cần rút ngắn thời gian nước đọng trên đường cũng có thể giúp giảm ùn tắc giao thông, hạn chế thiệt hại tài sản và giảm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Không chỉ nhằm giải quyết những điểm úng ngập trước mắt mà còn từng bước nâng sức chống chịu của hai đô thị lớn trước các hình thái thời tiết ngày càng cực đoan.

Thực tế cho thấy quá trình đô thị hóa của Hà Nội cũng như TP.HCM và nhiều đô thị lớn đã làm biến mất những diện tích đất bán ngập, thay nó bằng những nhà cao tầng với rất ít diện tích dành cho cây xanh, thảm thực vật.

Các cống thoát nước và sông đã bị bê tông hóa, không còn diện tích để thẩm thấu mỗi khi có mưa lớn nên chỉ cần mưa nhỏ, nhiều khu vực đã bị ngập úng cục bộ.

Để nâng cao khả năng ứng phó với các trận mưa lớn, cực đoan vượt công suất thiết kế, nhiều chuyên gia cho rằng Hà Nội cần tiếp tục đầu tư hoàn thiện các công trình đầu mối, trục tiêu chính và hệ thống thoát nước, đặc biệt tại khu vực phía Tây và Tây Nam.

Với các khu đô thị mới, khu dân cư mới, cần yêu cầu hoàn thiện hệ thống thoát nước nội bộ và đấu nối với hệ thống thoát nước của Thành phố.

Các cơ quan quản lý cần cần tiếp nhận nhanh những quan điểm phát triển kinh tế bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.