Bán hàng tự phát quanh chợ đầu mối: Không để tồn tại dai dẳng

Vi phạm tràn lan

4 giờ sáng, các xe tải lớn chở hàng vào chợ đầu mối Bình Điền (phường Bình Đông) để giao nông sản cho các tiểu thương. Số người mua bán trong chợ đông nhưng không xô bồ, bởi luôn có lực lượng kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ giám sát việc lên xuống hàng, đảm bảo an ninh trật tự.

Trái ngược với cảnh mua bán ổn định tại đây, phía trước chợ, trên tuyến đường Nguyễn Văn Linh, hoạt động mua bán, kinh doanh tự phát diễn ra rất bát nháo. Tính riêng khu vực ngã ba Nguyễn Văn Linh và đường nội bộ dẫn vào chợ đã có hơn 30 điểm bán hàng tự phát. Xe đẩy, hàng rong, xe tải xuống hàng, người mua bán đứng kín trên vỉa hè, tràn xuống đường khiến giao thông khu vực này thường xuyên ách tắc.

Các điểm bán tự phát hoạt động cả ngày lẫn đêm trên đường Quản Trọng Linh, khu vực quanh chợ đầu mối Bình Điền, phường Bình Đông, TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Tương tự, quanh chợ đầu mối Hóc Môn, 'vành đai' chợ tự phát cũng hình thành ngày càng dài trên quốc lộ 22 và đường Nguyễn Thị Sóc (xã Xuân Thới Sơn) với hơn 100 điểm bán không có giấy phép. Tình trạng trên cũng diễn ra quanh chợ đầu mối Thủ Đức, các điểm chợ tự phát 'mọc' lên như nấm sau mưa từ cuối năm 2025 đến nay.

Ông Nguyễn Văn Thành (nhà trước chợ đầu mối Bình Điền) cho biết: Các điểm bán rau củ quả, hải sản tự phát trên đường Nguyễn Văn Linh và đường dẫn vào chợ đầu mối đã tồn tại nhiều năm qua, gây bức xúc cho người dân địa phương.

Không chỉ gây cản trở giao thông, hoạt động mua bán tự phát ở đây còn làm mất an ninh trật tự. Cứ vài hôm lại xảy ra cự cãi, ẩu đả giữa những người bán hàng do giành khách. Khi chúng tôi góp ý, một số người bán hàng tự phát còn lớn tiếng, hăm dọa'.

Theo ông Thành, mỗi khi người dân phản ánh, các lực lượng chức năng xuống kiểm tra, nhưng vài ngày sau mọi việc vẫn đâu vào đó, thậm chí còn mua bán rầm rộ hơn. Cuối năm 2025, chính quyền địa phương cho lắp đặt hàng rào lưới B40 dọc đường Nguyễn Văn Linh; tuy nhiên hiện nay nhiều đoạn hàng rào bị người bán hàng tự phát phá dỡ, dựng chành, nhà tiền chế trái phép trên các bãi đất trống dọc đường làm vựa dừa, sầu riêng, bãi đậu xe tải...

Việc hàng trăm điểm mua bán tự phát 'bủa vây' 3 chợ đầu mối còn làm gia tăng nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm và dẫn đến môi trường kinh doanh bất bình đẳng.

Chị T.H., tiểu thương bán rau quả trong chợ đầu mối Hóc Môn, bức xúc: 'Trong chợ, hàng hóa bán ra đều qua các bước kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm nhưng khách hàng (nhất là những người mua nông sản bán lại hoặc kinh doanh quán ăn) vẫn thích mua hàng trôi nổi ở các điểm bán tự phát.

Nguyên nhân là các điểm này bán giá thấp hơn trong chợ 10%-20% vì không phải đóng thuế, phí. Tiểu thương làm ăn chân chính thì ế ẩm, thất thu, trong khi người bán hàng tự phát thì đắt khách'.

Tăng cường tuần tra, truy xuất nguồn gốc

Ông Cao Thanh Bình, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND TPHCM, cho rằng, kinh doanh hàng hóa (nông sản, thủy sản) tự phát quanh các chợ đầu mối tạo bất công với người bán trong chợ, đặt ra khoảng trống về an toàn thực phẩm. Dẹp các 'vành đai' kinh doanh hàng hóa tự phát quanh 3 chợ đầu mối Bình Điền, Hóc Môn, Thủ Đức không thể dừng lại ở những đợt ra quân ngắn hạn, trong đó chính quyền địa phương giữ vai trò lớn. Nếu không xử lý dứt điểm các hành vi vi phạm nêu trên, 3 chợ đầu mối của TPHCM sẽ khó phát huy đầy đủ vai trò cung cấp thực phẩm an toàn trong chuỗi cung ứng của thành phố.

Trao đổi với PV Báo SGGP về việc xử lý các điểm mua bán nông sản tự phát quanh chợ đầu mối Hóc Môn, ông Trần Quốc Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Thới Sơn, xác nhận, quanh chợ đầu mối này hiện có khoảng 100 điểm kinh doanh nông sản tự phát. Thời gian qua, chính quyền địa phương tổ chức nhiều đợt kiểm tra, qua đó xử phạt 4 trường hợp mua bán hàng hóa tự phát trên đường số 2.

Công tác xử lý của địa phương gặp nhiều khó khăn do lực lượng mỏng, trong khi các trường hợp mua bán thường sử dụng phương tiện xe kéo, xe tải để vừa bán vừa di chuyển, dễ chạy tránh khi lực lượng chức năng xuất hiện.

'Thời gian tới, địa phương sẽ tăng cường tổ chức lực lượng tuần tra, chốt trực, xử lý nghiêm trường hợp vi phạm; lắp camera để theo dõi giám sát, phạt nguội. Địa phương cũng sẽ vận động người dân đăng ký kinh doanh hoặc vào chợ để buôn bán. Ngoài ra, xã kiến nghị thành phố bố trí cán bộ chuyên trách để tăng cường lực lượng, từ đó có thể xử lý căn cơ, triệt để tình trạng này', ông Tuấn thông tin.

Lãnh đạo Sở An toàn thực phẩm TPHCM kiến nghị, bên cạnh việc kiểm tra, xử lý các điểm kinh doanh hàng hóa không đăng ký trước chợ đầu mối, cơ quan chức năng cần tăng cường truy xuất nguồn gốc ở khâu tiêu thụ cuối, nhất là bếp ăn tập thể, nhà hàng, khách sạn và cơ sở chế biến. Những đơn vị không chứng minh được nguồn gốc thực phẩm phải bị xử lý nghiêm, qua đó góp phần ngăn chặn hoạt động của các điểm bán nông sản không phép.