Biến thể phụ XBB tại Singapore: Làn sóng lây nhiễm mới và nguy cơ với những người chưa từng mắc Covid-19

Ngày 15/10, Bộ trưởng Y tế của Singapore, ông Ong Ye Kung, đưa ra tuyên bố rằng làn sóng Covid-19 mới của Singapore chủ yếu do biến chủng phụ của Omicron là XBB (còn được biết đến là BA.2.10) lây nhiễm, có thể suy yếu dần từ giữa tháng 11. Ông nhận định đây có thể là đợt bùng phát 'ngắn và mạnh mẽ'. Đến khoảng giữa tháng 11, làn sóng sẽ suy yếu dần.

Trước đó, ngày 11/10, Bộ Y tế nước này bác tin đồn rằng biến chủng mới XBB liên quan đến làn sóng COVID-19 mới nhất làm gia tăng các ca bệnh nghiêm trọng và tử vong.

Hiện trung bình mỗi ngày, Singapore ghi nhận khoảng 15.000 trường hợp dương tính, có ngày lên đến 20.000 ca như hôm 11/10; 54% ca dương tính mới là biến chủng XBB.

Giới chức Singapore không loại trừ khả năng sẽ yêu cầu đeo khẩu trang bắt buộc trở lại. Bộ trưởng Y tế Singapore hôm qua dự báo, làn sóng lây nhiễm mới sẽ đạt đỉnh vào giữa tháng 11 tới, với bình quân 15 ngàn ca nhiễm mỗi ngày.

Người dân ở Singapore. Ảnh: CNA/Gaya Chandramohan)

Tại cuộc họp lực lượng liên bộ chống Covid-19, ông Ong cho biết: 'Chúng ta thường nghe chuyện một người vừa mắc Covid-19 tháng trước, tháng sau đã tái nhiễm. Thực tế, điều này rất hiếm khi xảy ra. Nhưng nếu bạn bị nhiễm trùng cách đây 4-6 tháng, hoặc 7-10 tháng trước, xác suất tái mắc Covid-19 sẽ tăng lên'.

Ông Ong cũng cho biết nguy cơ bị nhiễm chủng XBB gần như giống nhau đối với người chưa từng mắc Covid-19 hay đã nhiễm virus vào tháng 10 năm ngoái hoặc sớm hơn.

Biến thể phụ XBB đã xuất hiện tại hơn 17 quốc gia

Biến thể phụ XBB của Omicron được phát hiện từ tháng 8/2022, nay đã xuất hiện tại hơn 17 quốc gia, trong đó có Singapore, Ấn Độ, Nhật Bản, Australia, Mỹ. Giám đốc Cơ quan Dịch vụ y tế, Bộ Y tế Singapore Kenneth Mak tại buổi họp báo cho biết, biến thể phụ XBB lây nhiễm nhanh hơn nhưng ít nguy hiểm hơn và tới nay chưa có ca tử vong nào liên quan tới biến thể này.

XBB được cho là mạnh nhất và lẩn tránh vắc xin nhất cho đến thời điểm hiện tại

Hiện tại, biến chủng mới đang khuấy động sự gia tăng các trường hợp ở Bangladesh và Singapore. Tiến sĩ Gilman Siu Kit-hang, một chuyên gia hàng đầu đến từ Trung Quốc, đã cung cấp cái nhìn sâu sắc có giá trị về biến thể mới này. Theo Tiến sĩ Gilman Siu Kit-hang, điều khiến biến thể mới trở nên khó đối phó là thực tế là nó được cho là mạnh nhất và lẩn tránh vắc xin nhất cho đến thời điểm hiện tại. Chuyên gia này cũng cảnh báo rằng sẽ có nhiều chủng hơn trong mùa đông lạnh giá.

Chủng XBB 'có lẽ là chủng tránh miễn dịch tốt nhất', Raj Rajnarayanan, giáo sư tại Jonesboro của Viện Công nghệ New York cho biết.

Chủng XBB 'có lẽ là chủng tránh miễn dịch tốt nhất'. Ảnh: Shutterstock

Biến thể này có khả năng tránh miễn dịch do thực tế là nó thực sự là sự kết hợp của các đột biến từ các chủng khác (cụ thể là BA.2.75 và BJ.1 của Omicron).

Một nghiên cứu khác của các nhà nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Changping và Đại học Bắc Kinh bày tỏ rằng biến chúng XBB sở hữu khả năng mạnh nhất để tránh sự bảo vệ kháng thể trong số các biến thể mới nổi.

Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Chính sách Bệnh Truyền nhiễm (CIDRAP) của Đại học Minnesota, Michael Osterholm, cũng bày tỏ mối quan tâm của mình khi cho biết: 'Chúng tôi chưa từng thấy kiểu trốn tránh miễn dịch này trước đây'.

Biến chủng XBB có độc lực thế nào?

TS.BS Leong Hoe Nam, một chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Bệnh viện Mount Elizabeth Novena, nói rằng vẫn chưa rõ biến thể XBB có độc lực như thế nào, nhưng nó dễ lây truyền hơn và 'lây nhiễm ra ngoài hơn BA.5'.

Tiến sĩ Sebastian Maurer-Stroh, giám đốc điều hành tại Viện Tin sinh học tại Singapore, nói rằng giống như các biến thể khác trước đây, 'XBB là sự tích lũy những thay đổi trong protein gai. Nó giống như virus nhận được một lớp lông mới và hệ thống miễn dịch của chúng ta cần phải học lại cách nhận biết nó. Điều này làm cho nó lén lút hơn nhưng thường không độc hại hơn'.

Nguy cơ nhiễm biến chủng XBB với người chưa từng mắc Covid-19 tương đương người nhiễm virus trước tháng 10 năm ngoái. Ảnh: Straitstime.

Tiêm chủng chống lại các biến thể mới này đến đâu?

Tiến sĩ Leong nói rằng các mũi tiêm hóa trị hai dự kiến sẽ 'hiệu quả hơn so với vắc-xin mRNA dựa trên chủng cổ điển mà chúng ta đã sử dụng trước đây. Hiệu quả cần được đo lường dựa trên nguy cơ gây bệnh nặng'.

Ông nói thêm rằng, mô hình vắc xin của ba mũi tiêm mRNA hoặc Novovax hoàn chỉnh hoặc bốn liều Sinovac-CoronaVac 'vẫn rất hiệu quả trong việc ngăn ngừa bệnh nặng', nhưng những người chưa được tiêm chủng có thể có nguy cơ mắc bệnh.