Một bộ lạc nguyên thủy trong rừng Amazon tuyệt chủng

Một quan sát viên thuộc tổ giám sát của Quỹ Thổ dân Quốc gia Brazil (FUNAI) phát hiện thi thể đang phân hủy của người đàn ông cuối cùng thuộc một bộ lạc vô danh trên chiếc võng trong khu bảo tồn Tanaru ở rừng rậm Amazon. Người thổ dân được các đặc vụ FUNAI cũng như giới truyền thông Brazil gọi là “người sống trong hố”, bởi thói quen đào những hố sâu để săn bắt và để trú ẩn.  

'Mọi thứ chỉ ra rằng cái cái chết là do nguyên nhân tự nhiên', thông báo của FUNAI cho biết. Các nhà nghiên cứu cho rằng người này đã chuẩn bị sẵn sàng cho cái chết của mình bởi xung quanh thi thể của ông được xếp những sợi lông vũ nhiều màu sắc. 

Hình ảnh người thổ dân cuối cùng của một bộ lạc nguyên thủy ở Rondonia, Brazil được FUNAI công bố hồi tháng 7/2018 (Ảnh: Nguồn quốc tế)

Sự ra đi của “người trong hố” đồng nghĩa với việc có thêm một bộ lạc nguyên thủy tuyệt chủng. FUNAI cho biết, người đàn ông này đã sống cô độc trong suốt 26 năm tại khu vực của thổ dân Tanaru và từ chối giao tiếp, chống lại mọi nỗ lực tiếp xúc của các nhà hoạt động bằng cách đặt bẫy và bắn tên mỗi khi có người tìm cách đến gần. Vậy nên chính quyền địa phương chỉ có thể theo dõi ông từ xa.

Tổ giám sát nhiều lần tìm cách tiếp cận người thổ dân, đặt hạt giống cùng nhiều vật dụng cần thiết khác để hỗ trợ từ xa nhưng đều không thành. Trước đây, người này từng bắn tên xuyên qua phổi một nhân viên FUNAI đang cố tiếp cận chòi của mình, may mắn là nạn nhân vẫn sống sót.

Các nhà phân tích cho rằng người đàn ông hiện khoảng 60 tuổi. Ông sống tự cung tự cấp bằng cách săn bắt và trồng trọt trong rừng sâu từ những năm 1980, sau khi lâm tặc lấn chiếm đất và tiêu diệt toàn bộ những người còn lại của bộ tộc. FUNAI lập ra khu bảo tồn Tanaru vào năm 1997, nghiêm cấm bất kỳ hành động xâm phạm nào nhằm bảo vệ người sống sót duy nhất của bộ tộc này.

Theo Sarah Shenker, nhà hoạt động tại Survival International - Tổ chức chuyên bảo vệ quyền lợi cho người thiểu số và các bộ lạc nguyên thủy, người đàn ông này đã trải qua những giai đoạn đầy khó khăn trong cuộc đời khi phải chứng kiến nơi sinh sống bị xâm phạm và những người thân bị sát hại. Việc ông từ chối tiếp xúc với người ngoài là cách tốt nhất để sống sót đến cuối cùng. 

Theo Tổ chức nhân quyền đấu tranh cho người bản địa tại Brazil (OPI), người đàn ông qua đời trong cô độc, không để lại bất cứ thông tin gì về tập tục, văn hóa hay lý do đào hố trong chính ngôi nhà của mình. Trong quá trình theo dõi, ông không hề nói một tiếng nào, khiến các nhà hoạt động không thể so sánh với các ngôn ngữ bản địa đã được phát hiện. 

Dữ liệu gần đây của chính phủ Brazil cho biết có khoảng 800.000 người bản địa thuộc hơn 300 bộ lạc khác nhau sống ở quốc gia 212 triệu dân này. Trong đó khoảng 30 bộ lạc nguyên thủy chưa từng tiếp xúc với thế giới bên ngoài. Quy mô bộ lạc, ngôn ngữ và văn hóa của những người này vẫn là điều bí ẩn. Ngoài dịch bệnh, những thổ dân sống trong rừng Amazon đang bị có nguy tuyệt chủng do địa bàn sinh sống bị thu hẹp bởi các hoạt động phá rừng để lấy đất phục vụ sản xuất.