Xây 'sức đề kháng' số cho thanh niên

Tạo bộ lọc trước thông tin xấu độc

Mới đây, qua nắm tình hình địa bàn, Hội LHTN Việt Nam phường Bình Tân (TPHCM) phát hiện một số thanh niên có mâu thuẫn tình cảm, đăng bài viết thách thức nhau trên mạng xã hội. Nhận thấy nguy cơ gây mất an ninh trật tự, thường trực Hội LHTN phường đã phân công các chi hội tuyên truyền pháp luật, vận động thanh niên không chia sẻ nội dung kích động, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng gặp gỡ, trao đổi với những người có liên quan. Vụ việc được xử lý kịp thời, không để mâu thuẫn trên mạng chuyển thành xung đột ngoài đời.

Thanh niên phường Bình Tân, TPHCM tổ chức chương trình công dân số nhí thông thái cho thiếu nhi. ẢNH: HOÀNG KIM

Anh Nguyễn Văn Hệ, Phó Bí thư Đoàn phường, Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam phường Bình Tân, nhìn nhận hiện nay, một bộ phận thanh niên, đặc biệt là học sinh THPT, sinh viên và lao động tự do trẻ, vẫn chịu ảnh hưởng nhiều bởi các thông tin lệch chuẩn trên TikTok, Facebook Reels hay YouTube Shorts. Những nội dung này thường được thể hiện dưới dạng tiêu đề giật gân, hình ảnh, âm thanh sai bối cảnh, đánh vào tâm lý tò mò và cảm xúc người xem.

Trong bối cảnh đó, việc cung cấp thông tin chính xác, dễ tiếp cận và gần với thanh niên trở thành một cách để định hướng nhận thức. Hội đã chủ động xây dựng chuyên mục 'Mỗi ngày một tin tốt - Mỗi tuần một câu chuyện đẹp' trên các trang Fanpage 'Đoàn phường Bình Tân' và 'Tuổi trẻ Bình Tân' tập trung lan tỏa các mô hình kinh tế của thanh niên, gương người trẻ sống đẹp và những chính sách dân sinh. Nội dung về Luật An ninh mạng, trách nhiệm khi đăng tải, chia sẻ thông tin cũng được lồng ghép trong các buổi sinh hoạt chi hội.

Tại phường Bình Lợi Trung, việc hình thành 'bộ lọc' được lồng ghép vào công tác giáo dục thường xuyên của Đoàn - Hội. Chị Nguyễn Thùy Bảo Trân, Bí thư Đoàn phường, Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam phường Bình Lợi Trung, cho biết việc định hướng thanh niên sử dụng mạng xã hội tích cực được thực hiện thường xuyên, với hình thức phù hợp từng nhóm đối tượng.

Các chương trình tìm hiểu Luật Thanh niên, chuyên đề 'Từ tầm nhìn thời đại đến khát vọng vươn cao' góp phần bồi đắp kiến thức, trách nhiệm công dân và nhận thức chính trị cho đoàn viên, thanh niên. Trong chương trình 'Điện ảnh trong mắt trẻ thơ', thiếu nhi và chiến sĩ tình nguyện cùng tham gia các trò chơi, trạm thử thách, qua đó tiếp cận kỹ năng nhận diện tin giả, bảo vệ thông tin cá nhân theo cách trực quan, sinh động. Theo chị Bảo Trân, mục tiêu của Hội là hình thành bản lĩnh, trách nhiệm và thói quen ứng xử văn minh trên không gian mạng.

Kiểm chứng trước khi chia sẻ

Từ thực tế cơ sở, các tổ chức Đoàn - Hội còn chú trọng hướng dẫn người trẻ cách xử lý khi tiếp nhận, chia sẻ hoặc trở thành nạn nhân của thông tin giả mạo, sai sự thật. Anh Trương Huy Mân, Phó Bí thư Thường trực Đoàn phường, Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam phường Hiệp Bình, cho biết khi tiếp nhận phản ánh, Đoàn - Hội hướng dẫn người dân bình tĩnh, không tiếp tục tranh luận hoặc chia sẻ lại nội dung, đồng thời lưu giữ các chứng cứ liên quan. Tùy tính chất vụ việc, người dân được hướng dẫn phản ánh đến Công an phường hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền để xác minh, xử lý.

Một trường hợp được Công an TPHCM thông tin trong năm 2026 là N.X.A., cư trú tại phường Hiệp Bình. Người này đăng tải, chia sẻ trên mạng xã hội thông tin sai sự thật được tạo bằng công nghệ AI, làm ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân. Qua xác minh, cơ quan Công an đã mời làm việc, giáo dục, răn đe. Anh Trương Huy Mân cho rằng, với thanh niên - nhóm thường xuyên sử dụng mạng xã hội, việc trang bị kỹ năng nhận diện và kiểm chứng thông tin là hết sức cần thiết.

'Quan trọng nhất là hình thành cho thanh niên thói quen 'kiểm chứng trước khi chia sẻ, chịu trách nhiệm trước khi đăng tải'. Khi trở thành nạn nhân của thông tin sai sự thật, các bạn cũng cần biết cách bảo vệ mình bằng việc lưu giữ chứng cứ và chủ động tìm đến các kênh chính thống để được hỗ trợ', anh Mân chia sẻ.

Anh Lê Tuấn Anh, Phó Bí thư Thành đoàn, Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam TPHCM:

Đưa thông tin tích cực đến thanh niên

Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, thanh niên đang tiếp cận nhiều luồng thông tin khác nhau, trong đó có không ít thông tin thiếu chính xác và chưa được kiểm chứng. Vì vậy, để thanh niên tham gia vào môi trường mạng xã hội một cách tích cực, tổ chức Đoàn - Hội thành phố sẽ tiếp tục nghiên cứu, đổi mới phương thức đưa các hoạt động, phong trào đến gần hơn với thanh niên, không chỉ thông qua các hoạt động trực tiếp mà còn tăng cường hiện diện trên các nền tảng mạng xã hội.

Thực hiện theo định hướng của Thành ủy TPHCM, Thành đoàn TPHCM - Hội LHTN Việt Nam TPHCM sẽ xây dựng lực lượng nòng cốt tại các đơn vị trực thuộc, tăng cường nắm bắt tâm tư, tình cảm, những vấn đề thanh niên quan tâm trên không gian mạng.

Chúng tôi kỳ vọng sẽ tạo thành 'cánh tay nối dài', giúp thường xuyên theo dõi, nắm bắt tâm tư, tình cảm của thanh niên. Bên cạnh đó, hoạt động của Câu lạc bộ 'Ngòi bút trẻ' cấp thành phố và cơ sở tiếp tục được phát huy, góp phần lan tỏa thông tin tích cực, thực hiện những bài viết mang tính định hướng, giúp người trẻ có thêm thông tin chính xác, góc nhìn đầy đủ về các vấn đề và sự kiện thời sự.

Nhiều lao động trẻ cũng rất cần được trang bị kiến thức và tiếp cận những nguồn thông tin thiết thực. Theo chị Nguyễn Thị Hảo (SN 1999, công nhân Công ty TNHH Việt Nam PaiHo), bên cạnh các hoạt động chăm lo đời sống, người lao động rất cần được tiếp cận với các chương trình tuyên truyền, cung cấp thông tin thiết thực, chính thống về việc làm, nhất là trên không gian mạng.

Theo chị Hảo, trong bối cảnh công nhân trẻ thường xuyên tiếp xúc với nhiều nguồn thông tin trên mạng xã hội, việc tăng cường tuyên truyền, trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết cũng là cách giúp họ chủ động bảo vệ mình trước những tác động tiêu cực.

Như vậy, 'sức đề kháng' trên không gian mạng được hình thành từ chính khả năng chủ động của mỗi người trẻ. Khi thanh niên biết dừng lại trước một thông tin chưa rõ nguồn, biết kiểm chứng trước khi chia sẻ và biết tìm đến đúng nơi khi gặp vấn đề, họ không chỉ bảo vệ mình mà còn góp phần hạn chế sự lan truyền của những thông tin sai lệch trong cộng đồng.