Đề xuất đưa trạm kiểm định khí thải xe máy vào hoạt động trước cao điểm mùa ô nhiễm không khí năm 2026

Ngày 4/6, tại Hội nghị liên vùng về cơ chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường, ông Lê Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, ô nhiễm không khí tại Hà Nội và các tỉnh, thành phố lân cận trong những năm gần đây chủ yếu là ô nhiễm bụi mịn PM2.5.

Theo kết quả nghiên cứu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường giai đoạn 2023 - 2025, hoạt động giao thông vận tải là một trong những nguồn phát thải lớn, đóng góp khoảng 23% lượng bụi PM2.5 trên địa bàn Hà Nội. Tiếp đến là xây dựng và bụi đường với khoảng 20%; đốt mở khoảng 12%; hoạt động công nghiệp khoảng 10%; các nguồn bụi thứ cấp hình thành từ khí ô nhiễm chiếm khoảng 27%; các nguồn khác khoảng 8%.

Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Hoài Nam phát biểu tại hội nghị.

Ngoài ra, yếu tố khí hậu, thời tiết là nguyên nhân khách quan tác động đến chất lượng không khí. Khoảng thời gian mùa khô là thời điểm thường xuyên xuất hiện hiện tượng nghịch nhiệt làm hạn chế khả năng khuếch tán các chất ô nhiễm, qua đó làm trầm trọng thêm mức độ ô nhiễm trên địa bàn thành phố. Hiện tượng này diễn ra đặc biệt thường xuyên tại các tỉnh, thành phố nằm trong khu vực Vùng Thủ đô.

Để kiểm soát và giảm thiểu phát thải từ phương tiện giao thông, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị UBND TP Hà Nội nghiên cứu áp dụng lộ trình khí thải nghiêm ngặt hơn tại các khu vực bảo vệ môi trường và vùng phát thải thấp.

Theo đó, thành phố có thể xem xét triển khai sớm quy chuẩn khí thải mức 4, mức 5 đối với ô tô, đồng thời yêu cầu các phương tiện lưu thông trong vùng phát thải thấp phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải từ mức 2 trở lên sớm so với quy định tại Quyết định 43/2025/QĐ-TTg.

Nguồn phát sinh bụi mịn PM2.5 trên địa bàn TP đến từ nhiều lĩnh vực khác nhau.

Đối với xe mô tô, xe gắn máy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng cần sớm chuẩn bị hạ tầng phục vụ kiểm định khí thải. Theo tính toán, Hà Nội cần khoảng 400 - 500 trạm kiểm định để đáp ứng nhu cầu trong thời gian tới. Để đạt mục tiêu này, cần huy động mạng lưới 186 trung tâm đăng kiểm xe cơ giới cùng các cơ sở bảo hành, bảo dưỡng xe máy chính hãng và các doanh nghiệp sửa chữa, bảo dưỡng xe máy tham gia cung cấp dịch vụ kiểm định khí thải.

Bên cạnh đó, thiết lập và đưa vào vận hành một số cơ sở kiểm định trước mùa cao điểm ô nhiễm năm 2026. Đồng thời, tiến hành tuyên truyền, vận động người dân thực hiện kiểm định khí thải trước thời điểm quy định 1/7/2027 để nâng cao nhận thức, góp phần giảm thiểu phát thải từ xe mô tô, xe gắn máy trên địa bàn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề xuất bố trí nguồn kinh phí hỗ trợ người dân kiểm định khí thải xe máy lần đầu, đồng thời nghiên cứu các chính sách hỗ trợ chuyển đổi từ xe máy xăng cũ sang xe máy điện nhằm giảm ô nhiễm không khí.