Nghệ nhân Nguyễn Tuấn Trung chia sẻ về cách trồng lan và nhân giống hoa phong lan

Để có được các giò lan đẹp, khỏe mạnh, tiết kiệm chi phí thì hầu hết các nhà vườn lâu năm họ đều tự nhân giống từ các giò lan gốc mà họ có. Bằng chính những kiến thức có được sau quá trình dài theo đuổi và chinh phục loài hoa vương giả này, anh Nguyễn Tuấn Trung – một trong những nghệ nhân trồng lan mát tay có tiếng ở Ninh Bình, đã có những chia sẻ về cách nhân giống hoa lan vừa đơn giản, vừa đạt hiệu quả cao.

Nghệ nhân Nguyễn Tuấn Trung tham gia buổi giới thiệu cây

Theo anh Tuấn Trung thì thời điểm thích hợp để tiến hành nhân giống là vào mùa xuân khi mà vạn vất bắt đầu đâm chồi, nảy lộc. Đối với phong lan, vốn là loài thực vật sống kí sinh thường bám vào vỏ các cây gỗ khác để hút chất dinh dưỡng thì đây chính là thời điểm hoàn hảo nhất.  

Phong lan là loài hoa tiến hóa cao trong thế giới thực vật, có màu sắc, hương thơm đa dạng, vẻ đẹp của phong lan khiến nhiều người mê mẩn. Với những người trồng lan như anh Tuấn Trung thì phong lan là loại cây hoàn hảo dành cho những người mới bắt đầu chơi lan. Vì chúng sống không cần đất trồng, cũng không đòi hỏi sự cầu kỳ trong khâu chăm sóc và đặc biệt phong lan có thể thích nghi ở mọi nơi. Do đó nếu bạn muốn nhân giống lan thì nên tập làm quen với cách nhân giống phong lan trước.

Anh Tuấn Trung cho biết: “Muốn nhân giống bất kỳ loài lan nào dù đó là phong lan hay lan đột biến thì trước tiên bạn cần phải chọn lọc cây mẹ khỏe mạnh, không bị sâu bệnh, rồi tiến hành nhân giống. Cây con sau này sẽ có khả năng sống và sinh trưởng cao hơn, ít bị nhiễm nấm và vi khuẩn gây bệnh”.

Bạn nên lựa chọn thời điểm nhân giống rơi vào mùa xuân, khí hậu ôn hòa, độ ẩm không khí vừa phải thích hợp cho cây non phát triển. Để nhân giống phong lan, anh Tuấn Trung sử dụng phương pháp nhân sinh bằng cách tách những chồi non đang phát triển xung quanh rễ của cây mẹ hay còn được gọi là “giò” lan. Anh Tuấn Trung sẽ chọn giống cần lấy từ cây lan mẹ đã bói hoa, đang trong thời kì sung sức, không nhiễm bệnh để cây con có sẵn kích tố auxin giúp chúng lớn nhanh, lại sớm trổ hoa sau khi trồng.

Việc tách cây con ra khỏi cây mẹ, bạn nên sử dụng dao hoặc kéo đã hơ qua lửa, nhúng trong cồn để sát khuẩn và tách giò lan giống sát gốc cây mẹ, kèm theo bộ rễ cũng như giá thể. Sau khi tách, bạn nên chấm gốc cây con vào tro bếp hoặc hỗn hợp tro + bùn hẩu (với tỷ lệ 1:1 thêm nước để tạo sự kết dính) giúp cây hấp thụ dinh dưỡng nhanh hơn, rồi cho vào chậu, cố định với giá thể và một ít phân bón.

Bạn nên sử dụng các giá thể như gỗ mục còn nguyên vỏ đã được khử trùng nhằm kích thích rễ lan bám vào đó. Loại gỗ được giới chơi lan yêu thích đó là gỗ thông, có thể trộn thêm với những mẩu than gỗ nhỏ, xỉ than, bã chè theo tỷ lệ 7:1:1:1 đảm bảo sự cân đối, cung cấp đầy đủ khoánh chất, vi lượng cho cây phát triển.

Khi đã tiến hành nhân giống xong, hãy treo chậu lan dưới bóng râm hoặc giàn che trong môi trường có độ ẩm vừa phải, thoáng mát. Lưu ý bạn không nên tưới quá nhiều nước vào rễ lan hay để rễ bị khô vì thiếu nước, chỉ cung cấp đủ độ ẩm cho cây. Anh Tuấn Trung cho biết thêm “Với những cây giống mới, bạn nên tưới nước 2 lần 1 ngày vào sáng sớm và chiều tối để cây được mát gốc, chồi non và lá không bị cháy khảm (hiện tượng nước bị đọng lại và lỗ rỗ khi có ánh sáng chiếu vào)”.

Vì những cây con rất dễ bị tổn thương (chết sót) nếu lạm dụng các loại phân hay thuốc hóa học, bạn chỉ nên sử dụng các loại phân bón hữu cơ để cung cấp chất dinh dưỡng cho chúng. Ngoài ra khi quan sát thấy ngọn cây bị teo, rụt lại thì cần tăng cường lượng ánh sáng cho cây, giúp chúng có thể quang hợp và tốt cho thời gian sinh trưởng, ra hoa sau này.