Tài xế xe bồn cố tình cán chết nữ sinh - có căn cứ tội giết người?

Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã tạm giữ hình sự Đinh Văn Long (51 tuổi, xã An Bình, tỉnh Phú Thọ) để điều tra về hành vi giết người.

Khoảng 9h20 sáng 13/9, Long điều khiển ô tô bồn chở bê tông di chuyển qua gầm cầu chui Vạn Điểm thuộc thôn Lam Sơn, xã Phú Xuyên đã xảy ra va chạm với nữ sinh 15 tuổi đang đi xe máy điện. Vụ tai nạn khiến nữ sinh bị thương, được đưa đi cấp cứu tại bệnh viện Bạch Mai sau đó tử vong. Sau khi xảy ra tai nạn, Long bỏ trốn khỏi hiện trường, sau đó ra đầu thú.

Đối tượng Đinh Văn Long

Đáng chú ý, tại cơ quan công an, Long thừa nhận hành vi cố ý tiếp tục điều khiển xe ô tô kéo lê nạn nhân trên đường (sau khi va chạm) dẫn đến thương tích nặng, tử vong. Mục đích là để cho nạn nhân chết luôn và Long đi tù sẽ không phải lo đền bù tiền cho nạn nhân.

Trao đổi với PV Tri thức và Cuộc sống, Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp cho rằng, gây tai nạn giao thông rồi cố ý kéo lê nạn nhân trên đường dẫn đến hậu quả nạn nhân tử vong là hành vi giết người. Hành vi của Long rất tàn nhẫn, vô nhân đạo nên việc cơ quan điều tra tạm giữ hình sự tài xế xe bồn này để xem xét khởi tố vụ án hình sự về tội giết người là có căn cứ.

Cơ quan điều tra sẽ củng cố thông tin, hồ sơ, tài liệu để khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can để xử lý đối với tài xế xe ô tô. Nếu kết quả xác minh cho thấy nạn nhân tử vong là do bị kéo lê trên đường, tài xế biết nạn nhân đang vướng vào xe, đang ở gầm xe nhưng vẫn cố ý điều khiển cho xe di chuyển sẽ xử lý hình sự về tội giết người mà không phụ thuộc vào mục đích có nhằm sát hại nạn nhân hay không. Chứng cứ quan trọng cần phải làm rõ là chứng minh khi nạn nhân va vào xe ô tô, tài xế này có biết hay không, nếu biết rồi mà vẫn di chuyển phương tiện dẫn đến hậu quả nạn nhân tử vong thì đây là hành vi giết người.

Đối tượng thực hiện hành vi giết người trong tình huống này sẽ phải đối mặt với nhiều tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự như giết người dưới 16 tuổi, hành vi vì động cơ đê hèn nên hình phạt sẽ là phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình. Ngoài trách nhiệm hình sự nghiêm khắc đối tượng này còn phải bồi thường toàn bộ thiệt hại đã gây ra đối với nạn nhân và gia đình nạn nhân, thiệt hại bao gồm chi phí cứu chữa trước khi chết, tiền công người chăm sóc, tiền bồi thường tổn thất về tinh thần khoảng 100 tháng lương cơ sở.

Theo quy định của pháp luật, vụ tai nạn giao thông dẫn đến hậu quả chết người, người điều khiển phương tiện có thể bị xử lý hình sự về tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ nếu hành vi có lỗi cố ý vi phạm luật trật tự an toàn giao thông đường bộ và vô ý đối với hậu quả chết người. Tuy nhiên, trường hợp từ vụ tai nạn giao thông mà cố ý sát hại nạn nhân để trốn tránh trách nhiệm pháp lý, đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng đạo đức xã hội và vi phạm pháp luật, có dấu hiệu của tội giết người.

Trong các vụ tai nạn giao thông không phải lúc nào cũng thuộc về người điều khiển phương tiện xe cơ giới. Khi tai nạn giao thông xảy ra, nguyên tắc là phải giữ nguyên hiện trường, cấp cứu người bị nạn, người gây tai nạn có nghĩa vụ phải cứu giúp người bị nạn, làm giảm thiểu thiệt hại có thể xảy ra, nếu cứu chữa kịp thời nạn nhân không tử vong hoặc thương tích không đáng kể thì trách nhiệm hình sự không được đặt ra. Hoặc trong trường hợp người điều khiển xe cơ giới không có lỗi không phải chịu trách nhiệm hình sự.

Tuy nhiên, nếu vụ tai nạn giao thông xảy ra, người điều khiển phương tiện xe cơ giới thấy nạn nhân đang mắc ở dưới gầm xe, nhưng cố tình điều khiển phương tiện dẫn đến nguy hiểm đến tính mạng của nạn nhân. Tài xế biết rõ hành vi của mình là nguy hiểm, thấy trước hậu quả là chết người có thể xảy ra nhưng vẫn cố ý thực hiện hành vi đã thỏa mãn dấu hiệu cấu thành tội phạm của tội giết người được quy định tại điều 123 Bộ luật Hình sự.

Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường

Ngoài ra, việc người gây tai nạn giao thông có lỗi dẫn đến hậu quả chết người, khi tai nạn xảy ra có điều kiện cứu giúp, nhưng không cứu giúp nạn nhân, bỏ trốn nhằm trốn tránh trách nhiệm, đây cũng là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Trường hợp gây tai nạn muốn trốn tránh trách nhiệm, giết người diệt khẩu hoặc suy nghĩ sai lầm là nạn nhân tử vong mức bồi thường sẽ thấp hơn mà tác động đến nạn nhân khiến nạn nhân tử vong sẽ xử lý hình sự về tội giết người theo quy định tại điều 123 Bộ luật Hình sự.

Thông thường khi xảy ra vụ tai nạn giao thông, người gây tai nạn sẽ rất lo lắng, họ sẽ tìm mọi cách để cứu giúp nạn nhân, mong muốn hậu quả bớt nghiêm trọng hơn, giảm bớt thiệt hại để giảm nhẹ trách nhiệm pháp lý. Việc cứu giúp người bị nạn trong các vụ tai nạn giao thông còn là vấn đề đạo đức xã hội, là phản ứng tự nhiên của nhiều người.

Tuy nhiên, thực tế vẫn có những trường hợp người gây tai nạn giao thông lúc đường vắng, đêm tối hoặc về ý thức coi thường pháp luật, xem nhẹ tính mạng của người khác mà bỏ trốn nhằm trốn tránh trách nhiệm, bỏ mặc nạn nhân đang bị thương tích nghiêm trọng, đang trong cơn hấp hối. Nghiêm trọng hơn là còn có các đối tượng sẵn sàng thực hiện hành vi cố ý thức và tính mạng của nạn nhân nhằm xóa dấu vết hoặc có suy nghĩ sai lầm là nạn nhân tử vong, mức bồi thường sẽ ít hơn khi nạn nhân bị thương tích mà phải điều trị dài ngày.

Luật sư Cường cho rằng, theo quy định của pháp luật, việc bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ là phương tiện giao thông gây ra phụ thuộc vào yếu tố lỗi và mức độ thiệt hại. Tuy nhiên, vấn đề trách nhiệm pháp lý đối với lỗi cố ý và vô ý đối với hậu quả là khác nhau. Nếu vô ý đối với hậu quả tai nạn giao thông gây thương tích hoặc chết người có thể không bị xử lý hình sự hoặc bị xử lý ở mức độ thấp hơn. Nếu cố ý đoạt tính mạng của người tham gia giao thông sẽ xử lý về tội giết người mà không phụ thuộc vào hậu quả nạn nhân đã tử vong hay chưa. Chỉ cần có hành vi nguy hiểm có thể dẫn đến nạn nhân tử vong hoặc thực hiện hành vi với mục đích để nạn nhân tử vong là có thể xử lý hình sự về tội giết người.