Điểm chuẩn 2026 phân hóa mạnh: Ngành về AI tăng, xã hội giảm sâu

Theo kế hoạch tuyển sinh, các trường đại học phải hoàn tất công bố điểm chuẩn và danh sách thí sinh trúng tuyển đợt 1 trước 17h ngày 13.8. Vì vậy, số liệu đến ngày 11.8 mới phản ánh những xu hướng chính, chưa phải bức tranh đầy đủ của mùa tuyển sinh năm nay.

AI, công nghệ tiếp tục 'lên ngôi'

Tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia TPHCM, ngành Trí tuệ nhân tạo đạt điểm chuẩn 100/100, tương đương 30/30 điểm khi quy đổi. Đây là lần đầu tiên một ngành của trường đạt mức điểm tuyệt đối.

Ảnh minh hoạ: AI

Một số ngành công nghệ khác cũng có điểm chuẩn rất cao. Khoa học dữ liệu đạt 91,70 điểm; Thiết kế vi mạch 90,50 điểm; An toàn thông tin 88,70 điểm và Khoa học máy tính 88,50 điểm, tương đương từ 26,55 điểm trở lên theo thang 30.

Tại Đại học Công nghiệp Hà Nội, nhóm ngành kỹ thuật - công nghệ cũng ghi nhận mức tăng rõ rệt so với năm 2025. Ngành Công nghệ kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa lấy 27,39 điểm; Công nghệ kỹ thuật Cơ điện tử 26,50 điểm; Robot và Trí tuệ nhân tạo 25,65 điểm.

Không chỉ AI, các lĩnh vực như dữ liệu, bán dẫn, điện - điện tử, tự động hóa, robot và an ninh mạng cũng đang trở thành những lựa chọn được nhiều thí sinh quan tâm.

Theo các phân tích được cung cấp, sức hút của nhóm ngành này trước hết đến từ nhu cầu nhân lực công nghệ cao. AI, dữ liệu lớn, bán dẫn, tự động hóa và công nghệ số ngày càng được ứng dụng rộng rãi, tạo kỳ vọng về cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.

Cùng với đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực phát triển trong giai đoạn mới. Điều này góp phần củng cố niềm tin của học sinh, phụ huynh vào triển vọng nghề nghiệp của các ngành công nghệ.

Thị trường lao động cũng là yếu tố tác động đến lựa chọn ngành học. Nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực AI, dữ liệu lớn, bán dẫn, tự động hóa, an ninh mạng được đánh giá cao, trong khi mức thu nhập và cơ hội làm việc trong môi trường quốc tế tạo thêm sức hút.

Nhận thức của học sinh và phụ huynh cũng thay đổi. Việc chọn ngành không chỉ dựa trên sở thích mà còn được cân nhắc về khả năng thích ứng với thị trường lao động trong tương lai.

Nhiều ngành xã hội giảm sâu

Khác với các ngành kể trên, năm nay điểm chuẩn một số ngành khoa học xã hội và báo chí - truyền thông giảm đáng kể. Đây là xu hướng được dự báo trước, một phần do điểm thi tốt nghiệp THPT năm nay giảm ở nhiều môn.

Tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, ngành Báo chí năm 2026 lấy 22 điểm. Trong khi đó, năm 2024, điểm chuẩn ngành này theo tổ hợp C00 từng lên tới 29,03 điểm; các tổ hợp khác dao động từ 25,51 đến 26,97 điểm.

Một số ngành khác của trường cũng có mức điểm ở khoảng 19-24 điểm. Cụ thể, Xã hội học lấy 22,43 điểm; Văn học 23,91 điểm; Văn hóa học 21,98 điểm; Việt Nam học 21,5 điểm và Khoa học quản lý 19 điểm theo mức quy đổi tương ứng.

Tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, nhiều chuyên ngành báo chí cũng ghi nhận mức giảm, trong đó chuyên ngành Ảnh báo chí giảm khoảng 6 điểm theo thang điểm 40.

Vệc điểm chuẩn nhóm ngành xã hội giảm không chỉ xuất phát từ sự thay đổi trong lựa chọn ngành nghề của thí sinh.

Một nguyên nhân quan trọng là phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm nay giảm ở nhiều môn. Khi mặt bằng điểm thi thay đổi, điểm chuẩn của các ngành cũng có thể biến động theo.

Bên cạnh đó, chính sách tuyển sinh và tổ hợp xét tuyển của từng trường có những điều chỉnh, khiến việc so sánh điểm chuẩn giữa các năm cần được thực hiện thận trọng.

Tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2026 trường không còn sử dụng tổ hợp C00 ở nhiều ngành đào tạo. Nhà trường đồng thời tăng vai trò của các tổ hợp có ngoại ngữ.

Việc thay đổi tổ hợp có thể tác động trực tiếp đến nguồn thí sinh và mức độ cạnh tranh của từng ngành. Vì vậy, điểm chuẩn giảm không nhất thiết phản ánh việc thí sinh hoàn toàn 'quay lưng' với các ngành xã hội.

Một yếu tố khác là phương thức xét tuyển. Có trường sử dụng phương thức xét tuyển tổng hợp, trong đó điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm đánh giá năng lực mỗi thành phần chiếm tỉ lệ % nhất định. Do đó, điểm chuẩn giữa các năm không thể so sánh đơn thuần nếu phương thức hoặc thang điểm xét tuyển có thay đổi.

Điểm chuẩn thấp hơn không đồng nghĩa ngành học mất giá trị. Điểm chuẩn chủ yếu phản ánh tương quan giữa số lượng thí sinh, chỉ tiêu, phổ điểm, phương thức và tổ hợp xét tuyển trong từng mùa tuyển sinh.

Phản ánh sự thay đổi trong lựa chọn nghề nghiệp

Những số liệu đã công bố cho thấy điểm chuẩn đại học năm 2026 không biến động theo một chiều mà phân hóa mạnh giữa từng nhóm ngành, trường và phương thức xét tuyển.

Nhóm AI, dữ liệu, bán dẫn, tự động hóa và kỹ thuật - công nghệ tiếp tục có sức hút lớn, trong khi một số ngành xã hội, đặc biệt báo chí - truyền thông, giảm điểm do tác động đồng thời của phổ điểm thi, thay đổi tổ hợp xét tuyển và xu hướng lựa chọn nghề nghiệp.

Trong tổng số khoảng 1,2 triệu thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm nay, hơn 874.800 em đăng ký xét tuyển đại học. Các trường phải công bố điểm chuẩn trước 17h ngày 13.8. Thí sinh xác nhận nhập học trực tuyến trên hệ thống của Bộ GD&ĐT trước 17h ngày 21.8 và thực hiện các thủ tục tiếp theo từ hướng dẫn của từng trường.

Do các trường vẫn đang trong thời gian công bố điểm chuẩn, bức tranh tuyển sinh năm 2026 sẽ rõ nét hơn sau khi hoàn tất đợt công bố đầu tiên.