Tuyển sinh đại học năm 2026: Xu hướng giảm dần tỷ trọng điểm thi tốt nghiệp THPT

Kết hợp nhiều tiêu chí

Từ năm 2022, Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TPHCM) là cơ sở đào tạo tiên phong cả nước xét tuyển tổng hợp dựa trên điểm học bạ THPT, điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm đánh giá năng lực (ĐGNL) do ĐH Quốc gia TPHCM tổ chức, điểm năng khiếu, điểm hoạt động xã hội...

Tuy nhiên, năm 2026 có rất nhiều trường ĐH lớn sử dụng phương thức xét tuyển tổng hợp. Mùa tuyển sinh năm nay, 8 trường thành viên của ĐH Quốc gia TPHCM đều sử dụng 1 phương thức duy nhất đó là xét tổng hợp (không tính phương thức xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ GD-ĐT là phương thức bắt buộc).

Theo đó, điểm trúng tuyển (điểm chuẩn) được tính bằng tổng của các điểm thành phần gồm: điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi ĐGNL, điểm học bạ, điểm cộng, điểm năng khiếu, điểm hoạt động công tác xã hội… Trong đó, điểm thi tốt nghiệp THPT của các trường thành viên đều dưới 50% (Trường ĐH Bách khoa là 20%, Trường ĐH Khoa học sức khỏe là 30%; Trường ĐH Công nghệ Thông tin là 47,5%...).

Thí sinh dự thi kỳ thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026 tại điểm thi Trường ĐH Công nghiệp TPHCM (ảnh: THANH HÙNG)

Từ nhiều phương thức xét tuyển, năm nay, ĐH Kinh tế TPHCM chỉ áp dụng một phương thức xét tuyển kết hợp. Phương thức này có thang điểm 100, dựa trên tổng điểm của điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi ĐGNL của ĐH Quốc gia TPHCM, điểm kỳ thi đánh giá đầu vào ĐH V-SAT, điểm học bạ THPT. Trường áp dụng điểm cộng với các nhóm: có chứng chỉ tiếng Anh tương đương IELTS 6.0 hoặc TOEFL iBT từ 73 trở lên; đoạt giải nhất, nhì, ba học sinh giỏi cấp tỉnh; học sinh trường THPT chuyên, năng khiếu...

Tương tự, Trường ĐH Công nghiệp TPHCM cũng tính điểm chuẩn bằng tổng điểm các điểm thành phần gồm: điểm thi tốt nghiệp THPT (chiếm 35), điểm thi ĐGNL (chiếm 30%), điểm học bạ (chiếm 30%). Tuy nhiên, nếu thí sinh không dùng điểm thi tốt nghiệp THPT thì điểm thi ĐGNL được tính đến 70%.

Trong khi đó, nhiều trường ĐH khác như ĐH Nguyễn Tất Thành, ĐH Công nghệ TPHCM, ĐH Mở TPHCM, ĐH Tài chính Marketing TPHCM, ĐH Công thương TPHCM… ngoài sử dụng ổn định 4-5 phương thức còn có sự thay đổi. Đó là, xét kết hợp giữa điểm học bạ THPT với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc điểm các kỳ thi riêng.

Đánh giá toàn diện, đảm bảo công bằng cho thí sinh

Theo TS Quách Thanh Hải, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TPHCM, từ thực tế những rắc rối trong việc quy đổi điểm giữa các phương thức trong năm 2025, năm nay các trường chuyển hướng để lựa chọn phương thức xét tuyển kết hợp. Năm ngoái, việc quy đổi gặp khó khăn do dữ liệu không đầy đủ và tồn tại nhiều biến số, như chênh lệch điểm giữa các tổ hợp. Thực tế, sai sót trong khâu này từng ảnh hưởng quyền lợi của hơn 1.000 thí sinh.

Do đó, nhà trường điều chỉnh phương thức tuyển sinh để bỏ khâu quy đổi. Thay vì xét từng yếu tố điểm học bạ THPT, điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi ĐGNL rồi quy đổi sang một thang điểm chung, trường sẽ xét cả 3 yếu tố điểm này theo công thức nhất định.

Trong khi đó, TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo, Trường ĐH Công nghiệp TPHCM, thông tin, năm 2025 việc quy đổi điểm khi thiếu dữ liệu đối sánh khiến nhóm thí sinh trúng tuyển bằng học bạ THPT tăng vọt, vượt dự kiến. Do đó, chuyển sang phương thức xét kết hợp vừa đảm bảo sự công bằng cho thí sinh, vừa đánh giá toàn diện năng lực của thí sinh.

Theo PGS-TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TPHCM), giáo dục ĐH đang chuyển từ cách tuyển chọn dựa chủ yếu vào điểm số của một kỳ thi sang cách tiếp cận đánh giá năng lực toàn diện hơn. Điều này cũng phù hợp với xu hướng của nhiều trường ĐH trên thế giới.

Đối với các chương trình kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược yêu cầu đối với người học ngày càng cao. Những ngành này cần người học có tư duy logic, khả năng phân tích, giải quyết vấn đề, năng lực học tập độc lập và khả năng thích ứng với sự thay đổi nhanh của khoa học và công nghệ… nên khó có thể được phản ánh đầy đủ chỉ bằng một kỳ thi.

Hiện nay, tuyển sinh ĐH được thực hiện bằng nhiều phương thức khác nhau, theo yêu cầu tuyển chọn và quyền tự chủ của từng cơ sở đào tạo.

Nếu giai đoạn 2022-2025, các cơ sở chủ yếu sử dụng 3 phương thức tuyển sinh chính, gồm: điểm thi tốt nghiệp THPT (chiếm 60%-90% chỉ tiêu), kết quả học tập THPT, sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT kết hợp điểm các kỳ thi riêng.

Riêng năm 2025, phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT chỉ chiếm 50,3% chỉ tiêu, 49,7% chỉ tiêu còn lại đến từ các phương thức tuyển sinh từ học bạ, thi riêng, kết hợp…