Xúc động cách Tom Cruise tri ân người cộng sự thân thiết, đạo diễn Christopher McQuarrie

Tại sự kiện CinemaCon vừa qua, Tom Cruise đã xuất hiện trên sân khấu không chỉ để quảng bá cho bom tấn Nhiệm vụ: Bất khả thi - Nghiệp báo cuối cùng (tựa gốc: Mission: Impossible – The Final Reckoning), mà để tri ân một người bạn, một cộng sự lâu năm, và hơn hết là một nghệ sĩ có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến điện ảnh hiện đại – Christopher McQuarrie, người vừa được vinh danh giải Đạo diễn của năm.

Cruise mở đầu bài phát biểu một cách hài hước, khi đùa rằng không ít lần người ta nhầm McQuarrie là diễn viên nhí trong 'Jerry Maguire' - bộ phim đem về cho Cruise đề cử Oscar (thực chất nam diễn viên trong ảnh không phải là McQuarrie mà là Jonathan Lipnicki). 

Sự hợp tác thực sự bắt đầu từ Valkyrie (2008), khi McQuarrie đóng góp với tư cách một biên kịch sắc sảo cùng tầm nhìn vượt khuôn mẫu Hollywood thông thường. Trong phim, Tom Cruise thủ vai Đại tá Claus von Stauffenberg cùng âm mưu ám sát Hitler.

Christopher Mcquarrie: NgườI biến nhiệm vụ 'bất khả thi' thành 'khả thi'

Chính tại cuộc gặp gỡ với McQuarrie, theo lời Cruise, ông đã nhận ra: 'Tôi biết rằng đây là một nghệ sĩ mà tôi sẽ đồng hành suốt phần còn lại của sự nghiệp'. Sau Valkyrie, McQuarrie trở thành người chỉnh sửa kịch bản cho Mission: Impossible – Ghost Protocol (2011) (tựa Việt: Nhiệm vụ: Bất khả thi - Chiến dịch bóng ma). Tom Cruise chia sẻ rằng trong quá trình thực hiện Ghost Protocol, ông cảm nhận được sự thiếu vững chắc về cấu trúc câu chuyện. Và chính McQuarrie, người được ông gọi tắt thân mật là McQ, đã viết lại một trong những cảnh hành động mang tính biểu tượng nhất của cả franchise qua đó cứu vãn tác phẩm nhờ tư duy kể chuyện trực quan và mạch lạc.

Trong cảnh leo tường kinh điển, Ethan Hunt (Tom Cruise) phải trèo lên mặt ngoài của tòa nhà Burj Khalifa bằng găng tay công nghệ cao. Ban đầu, ý tưởng kỹ thuật này dường như quá phức tạp để khán giả có thể theo kịp. Cruise kể lại:

'Tôi cầm đôi găng, nói với McQ: 'Trên găng có đèn xanh và đèn đỏ. Đèn báo hiệu xanh là dính lên bề mặt, đèn đỏ là không dính.' Không chần chừ, McQ trả lời ngay: ‘Blue is glue, red is dead' ('Xanh là keo, đỏ là hẹo.')

McQuarrie không chỉ nghĩ ra câu đó, mà còn viết lại toàn bộ cảnh quay xoay quanh logic này – và kết quả là một trong những màn hành động hấp dẫn nhất của toàn franchise. Brad Bird – đạo diễn chính – và cả Simon Pegg đều ngạc nhiên trước khả năng ứng biến đó. 'Ai vậy trời?', họ hỏi. 'Đó là McQ,' Cruise đáp gọn. McQuarrie khiêm tốn chia sẻ về đóng góp của mình trong vai trò viết lại kịch bản: 'Những cảnh quay vốn đã xuất sắc, nhưng yếu tố bí ẩn lại chưa thực sự thông suốt. Công việc của tôi là gỡ những nút thắt đó, giúp câu chuyện mạch lạc hơn'.

Kể từ Rogue Nation (2015) (tựa Việt: Nhiệm vụ: Bất khả thi - Quốc gia bí ẩn), McQuarrie chính thức trở thành đạo diễn chính của thương hiệu Nhiệm vụ: Bất khả thi, cùng Cruise biến series này từ loạt phim hành động giải trí thành một thương hiệu hành động với chất lượng xuất sắc trong lịch sử điện ảnh. Với Fallout (2018) (tựa Việt: Nhiệm vụ: Bất khả thi - Sụp đổ), nhà làm phim không chỉ vượt qua cái bóng của phần trước, mà còn thiết lập đỉnh cao mới về sự phối hợp giữa nét đẹp hành động, cốt truyện thông minh và hệ thống nhân vật phức tạp.

Năm 2019, Paramount đưa ra lời đề nghị táo bạo: làm hai phần Mission: Impossible liên tiếp. McQuarrie gật đầu. Dù dự án bị gián đoạn nhiều lần bởi đại dịch COVID-19 và hai cuộc đình công ngành phim ảnh, McQ không từ bỏ. Ông vẫn viết, đạo diễn và sản xuất – trở thành một hình mẫu hiếm hoi về tính bền bỉ, sáng tạo và lãnh đạo trong ngành công nghiệp vốn không ngừng thay đổi.

Từ chỗ suýt bỏ nghề đến người định hình lại điện ảnh hành động

Hành trình cá nhân của McQuarrie cũng đầy kịch tính. Ông có một khởi đầu như mơ khi giành giải Oscar Kịch bản gốc xuất sắc nhất ngay với 'cú debut' gây tiếng vang The Usual Suspects (1995) – một thành tựu khiến cả Hollywood ngỡ ngàng. Tuy nhiên, sau thành công ban đầu, sự nghiệp của ông gặp nhiều trắc trở và vào đầu những năm 2000, ông gần như bị Hollywood quên lãng, thậm chí đã tính đến chuyện từ bỏ ngành điện ảnh. Chính McQuarrie từng tiết lộ: 'Tom không biết điều này, nhưng khi tôi gặp anh ấy lần đầu trong dự án Valkyrie, tôi vừa quyết định sẽ từ bỏ ngành'. Phải đến khi Tom Cruise, nhận thấy tiềm năng đặc biệt, đặt niềm tin và trao cơ hội hợp tác, McQuarrie mới có cơ hội trở lại và tỏa sáng.

Tài năng và tầm nhìn của McQuarrie được chứng thực thông qua hàng loạt dự án thành công. Nhiều trong số đó là sự hợp tác chặt chẽ với Tom Cruise, như Valkyrie (2008), Jack Reacher (2012), Edge of Tomorrow (2014), và nhất là việc ông trở thành đạo diễn chủ lực, định hình phong cách cho Mission: Impossible kể từ Rogue Nation (2015) đến Dead Reckoning Part One (2023), cùng với đó là siêu phẩm Top Gun: Maverick (2022).

'Anh không chỉ là người bạn thân của tôi,' Cruise phát biểu trước khán phòng chật kín những nhà làm phim và phát hành, 'anh là tài sản quý giá của mọi nghệ sĩ, hãng phim và khán giả toàn thế giới mà anh đang phục vụ'.

Sự tôn trọng và tình bạn giữa Cruise và McQuarrie không chỉ là chất keo giữ vững một thương hiệu kéo dài gần ba thập kỷ, mà còn là minh chứng cho thứ hiếm hoi ở Hollywood: niềm tin nghệ thuật bền bỉ. Nhờ những người như họ, thương hiệu Mission: Impossible đã không ngừng phát triển, hấp dẫn và táo bạo hơn, đạt tới đỉnh cao của thể loại hành động/điệp viên.