'Văn hóa AI' bước vào cuộc sống hằng ngày

Sự phát triển mạnh mẽ của AI đang định hình lại năng lực cạnh tranh toàn cầu. Ảnh: GETTY

 Trên thế giới, AI đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống của chúng ta. Nhiều quốc gia trên thế giới đang chạy đua phát triển và ứng dụng AI, nâng cao năng lực cạnh tranh nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Mỗi ngày, hàng triệu người trên thế giới sử dụng AI để tìm kiếm thông tin, học tập, làm việc, sáng tạo nội dung, nghe nhạc, chỉnh sửa hình ảnh hay thậm chí trò chuyện như với một trợ lý cá nhân.

Nhờ AI, con người đã trở nên quen thuộc với sự xuất hiện ngày càng nhiều hơn của robot. Giờ đây, robot không chỉ là cầm nắm đơn giản, mà có thể thực hiện những nhiệm vụ phức tạp, từ dọn dẹp nhà cửa, làm việc nhà máy, tham gia nhảy múa thể thao, đến tái xây dựng sau thiên tai. Đáng chú ý là sự xuất hiện của robot hình người thông minh và cải tiến trong công nghệ, robot có thể nói, thể hiện 'cảm xúc' chia sẻ với con người ngày càng hoàn thiện kỹ năng tốt hơn.

Theo báo cáo nghiên cứu của công ty nghiên cứu thị trường TrendForce, năm 2026 sẽ là một năm then chốt cho việc thương mại hóa robot hình người, với khả năng xuất xưởng robot vượt 50.000 bộ trên toàn cầu, đánh dấu bước ngoặt lớn trong ngành công nghiệp robot quốc tế.

Hiện ngành công nghiệp robot của Mỹ ghi nhận bước ngoặt quan trọng trong cuộc đua đưa robot hình người từ phòng thí nghiệm bước vào các gia đình thực tế. Mỹ đang xây dựng 'siêu nhà máy' robot hình người đầu tiên, tham vọng tung 100.000 robot gia đình vào năm 2027. Công ty robot 1X chính thức vận hành nhà máy sản xuất robot hình người tích hợp đầu tiên tại Hayward, bang California.

Trong khi đó, ngành công nghiệp robot hình người ngày càng phát triển vượt bậc của Trung Quốc cũng mang đến kịch bản ứng dụng đa dạng và giá cả phân cấp, bao gồm hỗ trợ nền tảng cho thị trường tiêu dùng, ứng dụng chăm sóc sức khỏe và lĩnh vực sản xuất ôtô…

Trí tuệ nhân tạo đang hứa hẹn thay đổi hoàn toàn cách chúng ta sống và làm việc. Sự phát triển mạnh mẽ của AI không chỉ tạo ra những thay đổi về công nghệ mà còn tác động đến cách con người suy nghĩ, giao tiếp và sáng tạo. Khi AI đóng vai trò là một công cụ hỗ trợ đắc lực, nhiều người dùng bắt đầu hình thành thói quen tham khảo ý kiến AI trước khi đưa ra quyết định, sử dụng AI để học tập, làm việc hay giải trí như một phần không thể thiếu của cuộc sống.

Khi AI ngày càng gắn bó với đời sống con người, một dạng thức văn hóa mới cũng đang dần hình thành. Đó là những thói quen sử dụng AI, những chuẩn mực ứng xử với công nghệ, cách con người hợp tác với máy móc trong lao động và sáng tạo, cũng như những tranh luận về đạo đức, bản quyền và trách nhiệm trong kỷ nguyên số. Có thể nói, AI không chỉ đang thay đổi cách chúng ta sống mà còn góp phần định hình 'văn hóa AI' - một đặc trưng mới của xã hội hiện đại trong thế kỷ XXI.

Theo nghiên cứu trên tạp chí Forbes, trong bối cảnh AI có thể tạo ra vô số nội dung với chi phí gần như bằng 0, giá trị không còn nằm ở khả năng sản xuất nội dung mà nằm ở khả năng lựa chọn, đánh giá và định hướng giá trị của nội dung đó. Nói cách khác 'gu thẩm mỹ', khả năng lựa chọn và óc phán đoán của con người có thể trở thành tài sản quý giá nhất. Cách con người sử dụng AI sẽ mang lại giá trị sản phẩm cho chính người dùng.

Bởi lẽ đó, 'văn hóa AI' sẽ nằm ở cách con người đánh giá, sử dụng và lựa chọn để sử dụng hiệu quả nhất mà không bị cuốn theo trào lưu của công nghệ. Văn hóa AI lành mạnh đòi hỏi người dùng phải giữ được tư duy phản biện, khả năng kiểm chứng thông tin và năng lực đưa ra các quyết định độc lập, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các gợi ý hay kết quả do AI tạo ra.

AI có thể hỗ trợ con người xử lý dữ liệu, tìm kiếm ý tưởng và nâng cao năng suất, nhưng không thể thay thế hoàn toàn khả năng phán đoán, sự sáng tạo, cảm xúc và các giá trị nhân văn. Khả năng lựa chọn điều gì thực sự có ý nghĩa, đáng tin cậy và phù hợp với các giá trị của xã hội sẽ trở thành nền tảng để xây dựng một 'văn hóa AI' phát triển bền vững, nơi công nghệ phục vụ con người, chứ không chi phối con người.