Di sản ba lần được UNESCO vinh danh dùng công nghệ phát triển du lịch bền vững

Du khách leo núi Hoàng Sơn bằng bộ khung xương thông minh. Ảnh: Global Mayors Dialogue

Công nghệ giải bài toán bảo tồn và đón khách

Núi Hoàng Sơn ở tỉnh An Huy, miền Đông Trung Quốc từ lâu nổi tiếng với những đỉnh núi đá granite hùng vĩ, biển mây và những cây thông cổ thụ mang tính biểu tượng.

Là một trong số ít địa danh trên thế giới cùng lúc sở hữu ba danh hiệu của UNESCO gồm Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới, Công viên địa chất toàn cầu và Khu dự trữ sinh quyển thế giới, Hoàng Sơn mỗi năm đón hàng triệu lượt du khách.

Tuy nhiên, lượng khách không ngừng gia tăng cũng đặt khu danh thắng trước bài toán cân bằng giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển du lịch.

Thị trưởng thành phố Hoàng Sơn He Yi cho biết, với một di sản thế giới như Hoàng Sơn, việc bổ sung các công trình hạ tầng quy mô lớn như cáp treo là điều không dễ thực hiện.

Theo ông, chính yêu cầu bảo tồn di sản cùng nhu cầu tiếp cận thuận tiện hơn của du khách đã thúc đẩy địa phương tìm kiếm các giải pháp công nghệ nhằm hướng tới phát triển du lịch bền vững.

Trong năm qua, khu danh thắng đã thử nghiệm hơn 10 loại khung xương ngoài trước khi lựa chọn được thiết bị phù hợp với địa hình núi dốc. Thiết bị đeo thông minh này sử dụng các cảm biến để nhận biết trạng thái di chuyển như đi bộ, leo cầu thang hay xuống dốc, từ đó hỗ trợ lực cho người sử dụng khi leo núi và giảm áp lực lên chân khi đi xuống.

Bên cạnh đó, Hoàng Sơn cũng phát triển mô hình trí tuệ nhân tạo chuyên biệt cho lĩnh vực du lịch văn hóa. Hệ thống tích hợp dữ liệu thời tiết, giao thông và giám sát nhằm dự báo tình trạng ùn tắc tại các điểm tham quan trước nhiều giờ, giúp ban quản lý chủ động phân luồng và điều tiết dòng khách.

Cây Thông đón khách, biểu tượng của núi Hoàng Sơn, hiện đã có 'bản sao kỹ thuật số' phục vụ công tác bảo tồn và nghiên cứu

AI, drone và 'bản sao số' của di sản

Máy bay không người lái đang trở thành một phần quan trọng trong hoạt động quản lý và vận hành tại Hoàng Sơn. Không chỉ được sử dụng để tuần tra rừng, giám sát địa chất và hỗ trợ cứu hộ, thiết bị này còn đảm nhiệm việc vận chuyển hàng hóa trên núi.

Anh Xie Feijun, thế hệ thứ tư trong gia đình làm nghề đưa thư ở Hoàng Sơn, cho biết chỉ cách đây một năm, anh vẫn phải gùi những bao thư nặng từ 25 - 30kg đi bộ quãng đường khoảng 4,2km, mỗi chuyến mất gần một tiếng rưỡi.

Từ tháng 4.2024, quãng đường vận chuyển này chỉ còn mất khoảng 6 phút nhờ máy bay không người lái được trang bị hệ thống tự động tránh chướng ngại vật và chức năng quay về khẩn cấp.

Công nghệ mới không chỉ rút ngắn thời gian vận chuyển mà còn tạo thêm cơ hội việc làm cho người dân địa phương. Thay vì dành phần lớn thời gian cho việc giao thư, anh Xie hiện hỗ trợ du khách vận chuyển hành lý và tham gia bán trà qua các nền tảng phát trực tiếp.

'Trước đây, trà núi rất khó đưa ra ngoài tiêu thụ. Giờ đây, máy bay không người lái kết hợp với thương mại điện tử giúp người trồng trà tăng thu nhập đáng kể', anh nói.

Không dừng lại ở đó, Hoàng Sơn còn đẩy mạnh số hóa công tác bảo tồn. Cây Thông đón khách, biểu tượng nổi tiếng của danh thắng, hiện đã có một 'bản sao kỹ thuật số' được xây dựng từ dữ liệu quét 3D, hình ảnh cận cảnh và mô hình hóa chi tiết.

Kho dữ liệu này giúp các nhà quản lý theo dõi sức khỏe của cây, phục vụ nghiên cứu khoa học và xây dựng các phương án bảo tồn dài hạn. Hệ thống giám sát cũng được kết hợp với các giải pháp cơ khí đặc biệt nhằm hạn chế nguy cơ gãy đổ khi cây gặp thời tiết cực đoan như gió mạnh hoặc tuyết dày.

Đối với du khách, công nghệ hiện diện xuyên suốt hành trình tham quan. Thông qua trợ lý du lịch AI, du khách có thể tra cứu tình trạng đông đúc tại các điểm tham quan, tìm lộ trình phù hợp hoặc nhận các gợi ý về dịch vụ ăn uống, nghỉ ngơi. Sau khi quét mã vé, hệ thống còn có thể cung cấp thông tin về địa chất, lịch sử và cảnh quan của từng địa điểm trong khu danh thắng.

Theo ban quản lý, hệ thống AI hiện có thể dự báo nguy cơ ùn tắc tại một số điểm tham quan với độ chính xác lên tới 90%, qua đó giúp kích hoạt sớm các phương án phân luồng trước khi tình trạng quá tải xảy ra.

Nhờ sự hỗ trợ của công nghệ, Hoàng Sơn ghi nhận lượng du khách đạt mức cao kỷ lục trong hai năm gần đây trong khi số lượng khiếu nại giảm đáng kể. Mô hình này đang được xem là một ví dụ tiêu biểu về cách các khu di sản có thể tận dụng chuyển đổi số để dung hòa giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển du lịch bền vững.