Bánh ú, cơm rượu 'lên ngôi' dịp Tết Đoan Ngọ

Món bánh ú. Ảnh: ST

Từ ngày 18.6 (mùng 4.5 âm lịch), không khí mua sắm phục vụ Tết Đoan Ngọ đã rộn ràng tại nhiều chợ truyền thống, khu dân cư, siêu thị và các nền tảng thương mại điện tử. Người dân tranh thủ chuẩn bị lễ vật cúng gia tiên với những món quen thuộc như bánh ú lá tro, cơm rượu, trái cây theo mùa và các loại lá xông.

Trong văn hóa dân gian, Tết Đoan Ngọ là dịp nhiều gia đình chuẩn bị bánh ú lá tro, cơm rượu nếp, bánh gio để dâng cúng tổ tiên và dùng trong gia đình. Chính nhu cầu này đã tạo nên mùa kinh doanh ngắn nhưng sôi động cho các hộ sản xuất, tiểu thương và những người làm nghề truyền thống.

Khảo sát tại các chợ và nhóm mua bán trên mạng xã hội cho thấy bánh ú lá tro vẫn là mặt hàng được tìm mua nhiều nhất. Năm nay, giá bánh phổ biến dao động từ 50.000 - 100.000 đồng/chục tùy loại và kích cỡ, trong đó mức giá được bán nhiều là khoảng 55.000 - 65.000 đồng/chục. Một số người bán cho biết giá bánh tăng khoảng 10% so với năm trước do chi phí nguyên liệu và nhân công tăng.

Không chỉ xuất hiện tại các chợ truyền thống, bánh ú còn được rao bán sôi động trong các nhóm cư dân chung cư ở TP.HCM. Tại khu dân cư Vinhomes Central Park (phường Mỹ Thạnh Tây), giá bánh ú lá tro khoảng 60.000 - 65.000 đồng/chục. Trong khi đó, tại The Sun Avenue (phường Bình Trưng), các sản phẩm như bánh ú, cơm rượu và xôi gấc mang hương vị miền Bắc nhận được nhiều đơn đặt hàng.

Cơm rượu cũng là mặt hàng bán chạy trong dịp này. Trên các nhóm cư dân, cơm rượu nếp Bắc có giá khoảng 110.000 đồng/kg, cơm rượu nếp cẩm khoảng 115.000 đồng/kg, cao hơn mức bán tại chợ. Ngoài ra, nhiều quầy hàng còn bán theo hộp với giá từ 20.000 - 30.000 đồng. Các sản phẩm được làm từ gạo nếp ngon, lên men bằng men truyền thống để giữ vị ngọt thanh tự nhiên.

Bên cạnh bánh ú và cơm rượu, các loại trái cây theo mùa cũng tiêu thụ tốt. Vải, mận, chôm chôm, xoài và dưa hấu là những mặt hàng được nhiều gia đình lựa chọn cho mâm cúng. Trong đó, mận hậu loại ngon có giá từ 50.000 - 80.000 đồng/kg, còn vải thiều Thanh Hà được bán ở mức 100.000 - 130.000 đồng/kg. Nhờ nguồn cung dồi dào, thị trường không ghi nhận tình trạng khan hàng hay tăng giá đột biến.

Ngoài bánh ú có nhân, bánh gio - loại bánh được làm tương tự nhưng không có nhân - cũng được nhiều người lựa chọn. Giá bán khoảng 75.000 đồng/chục và thường dùng kèm mật mía. Bên cạnh đó, lá xông gồm sả, hương nhu, bưởi và các loại thảo dược khác được bán với giá khoảng 20.000 đồng/bó, phục vụ nhu cầu tắm lá thơm hoặc xông nhà theo quan niệm dân gian.

Để đáp ứng nhu cầu thị trường, nhiều hộ sản xuất đã chuẩn bị nguyên liệu từ nhiều tuần trước. Tại hẻm 1130 đường Phạm Thế Hiển, phường Chánh Hưng - nơi có nghề làm bánh ú lá tre hơn 50 năm tuổi - không khí sản xuất đã nhộn nhịp từ một tuần trước Tết Đoan Ngọ. Hàng nghìn chiếc bánh được làm mới mỗi ngày để cung ứng cho TP.HCM và các tỉnh lân cận.

Bánh ú lá tre được làm từ nếp ngâm nước tro, gói bằng lá tre rồi luộc nhiều giờ liền. Thành phẩm có màu vàng hổ phách, vị dẻo mềm và hương thơm đặc trưng. Ngày nay, ngoài nhân đậu xanh truyền thống, bánh còn được biến tấu với nhiều loại nhân như mứt bí, khoai lang, sầu riêng hay trứng muối để đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng.

Dù thị trường có thêm nhiều sản phẩm mới và hình thức mua sắm ngày càng đa dạng, bánh ú, cơm rượu hay mâm trái cây ngày Tết Đoan Ngọ vẫn giữ nguyên ý nghĩa trong đời sống người dân. Sự nhộn nhịp của mùa lễ cho thấy sức sống bền bỉ của những giá trị văn hóa truyền thống giữa nhịp sống hôm nay.