Dùng điện sau 17h30 chưa bị tính giá cao điểm: Điều các gia đình dễ hiểu nhầm

Bữa cơm tối không trở nên đắt tiền điện hơn chỉ vì được nấu sau 17h30. Đây là điều cần làm rõ trước thông tin về khung giờ cao điểm của hệ thống điện quốc gia.

Tại họp báo chiều 7.10, Phó Cục trưởng Cục Điện lực Bùi Quốc Hùng cho biết, khách hàng sử dụng điện sinh hoạt vẫn áp dụng giá bậc thang. Đơn giá tăng theo mức tiêu thụ ở các bậc, chưa phụ thuộc việc sử dụng điện vào giờ cao điểm hay thấp điểm. 

Thông tin này trả lời trực tiếp nỗi lo của các hộ gia đình: không có căn cứ để cho rằng cứ bật thiết bị trong khoảng 17h30–22h30 thì lượng điện sinh hoạt ấy tự động chịu một mức giá riêng cao hơn.

Sinh hoạt buổi tối trong một gia đình. Ảnh minh hoạ: AI

Có giờ cao điểm không đồng nghĩa mọi hộ đều trả giá cao điểm

Quyết định 963/QĐ-BCT xác định giờ cao điểm từ 17h30 đến 22h30, từ thứ Hai đến thứ Bảy; Chủ nhật không có giờ cao điểm. Giờ thấp điểm là 0h–6h hằng ngày. Các khoảng còn lại thuộc giờ bình thường theo quy định. 

Nhưng việc phân chia thời gian của hệ thống và việc một khách hàng phải trả tiền theo thời gian sử dụng là hai vấn đề khác nhau.

Hướng dẫn được EVN công bố dẫn các nhóm thuộc diện áp dụng giá theo thời gian sử dụng, trong đó có khách hàng sản xuất, kinh doanh, dịch vụ đáp ứng điều kiện về máy biến áp chuyên dùng hoặc sản lượng điện; cùng một số nhóm mua điện để bán lẻ. Không thể lấy khung giờ này áp chung cho mọi công tơ sinh hoạt. 

Điểm dễ gây hiểu nhầm nằm ở chỗ cả hai thông tin đều có chữ 'giá điện'. Người đọc thấy giờ cao điểm rơi vào buổi tối, lập tức liên hệ với sinh hoạt gia đình, trong khi còn thiếu bước xác định đối tượng áp dụng.

Chuyển giờ giặt quần áo có làm hóa đơn giảm?

Với điện sinh hoạt chưa tính giá theo giờ, chỉ chuyển một lần sử dụng thiết bị sang thời điểm khác, trong khi lượng điện tiêu thụ giữ nguyên, không tự tạo ra khoản tiết kiệm nhờ chênh lệch đơn giá theo giờ.

Trước đó, tại một cuộc trao đổi về điều chỉnh khung giờ, lãnh đạo EVN cũng giải thích thay đổi này không tác động đến cách tính tiền điện sinh hoạt theo thời điểm sử dụng. Việc dịch chuyển nhu cầu khỏi giờ cao điểm có ý nghĩa giảm áp lực vận hành hệ thống. 

Do đó, người dân cần phân biệt hai mục tiêu: tiết kiệm tổng lượng điện và giảm sử dụng đồng thời trong giờ hệ thống chịu tải cao. Hai việc đều có ích, nhưng không đồng nghĩa về tác động đến hóa đơn.

Khi tiền điện tăng, thông tin nên kiểm tra trước là số kWh đã dùng, kỳ ghi chỉ số và biểu giá áp dụng. Chỉ nhìn đồng hồ rồi cho rằng 'tháng này dùng nhiều sau 17h30 nên bị tính đắt' có thể dẫn đến nhận định sai.

Đề xuất trong tương lai cần được đọc đúng trạng thái

Câu trả lời hiện tại là chưa áp dụng giá theo giờ cho điện sinh hoạt. Điều đó cũng không có nghĩa chính sách sẽ không bao giờ được nghiên cứu thay đổi. Vấn đề là một phương án nghiên cứu, một quyết định về khung giờ hệ thống và một biểu giá có hiệu lực không thể được coi là cùng một việc.

Nếu tương lai có phương án tính theo giờ cho hộ gia đình, thông tin cần công bố rõ sẽ gồm đối tượng áp dụng, đơn giá từng khoảng, điều kiện đo đếm và thời điểm thực hiện. Người dân cần những dữ kiện ấy để tính toán, thay vì phải suy luận từ một mốc giờ.

Ở thời điểm 8.10, điều các gia đình có thể yên tâm xác định là: dùng điện sinh hoạt sau 17h30 chưa làm phát sinh một mức giá cao điểm riêng. Muốn kiểm soát tiền điện, cần theo dõi lượng điện sử dụng thực tế.