Nghỉ lễ 2.9: Vì sao nhiều điểm đến quen thuộc chưa quá tải?

Du khách tham quan Hà Nội. Ảnh: Thảo Chi

Khi nhiều du khách không còn nhu cầu phải đi thật xa

Ngày đầu kỳ nghỉ Quốc khánh 2.9, nhiều điểm du lịch quen thuộc từ Bắc vào Nam chưa xảy ra tình trạng quá tải. Sầm Sơn, Đà Nẵng, Nha Trang... vẫn đón khách nhưng giao thông khá thông thoáng; Quảng Ninh có lượng khách lớn tại các điểm tham quan, vui chơi nhưng chưa xuất hiện cảnh ùn tắc nghiêm trọng. Nhìn vào những hình ảnh này, có thể dễ nghĩ rằng người dân năm nay ít đi du lịch hơn, nhưng thực tế cho thấy dòng khách đang thay đổi cách phân bổ.

Sau một mùa hè nhiều gia đình đã dành phần lớn ngân sách cho những chuyến đi, kỳ nghỉ 2.9 diễn ra đúng lúc phụ huynh phải chuẩn bị cho năm học mới. Vì vậy, thay vì dành toàn bộ 4 ngày cho một chuyến đi xa, nhiều gia đình chọn cách linh hoạt hơn: ở lại thành phố một phần thời gian, đi một điểm gần trong một hoặc hai đêm, hoặc kết hợp về quê thăm người thân với tham quan, nghỉ dưỡng.

Lựa chọn này giải quyết cùng lúc nhiều vấn đề. Quãng đường ngắn giúp giảm chi phí đi lại, tiền ăn ở và quan trọng hơn là bớt áp lực di chuyển đối với gia đình có trẻ nhỏ. Một chuyến đi ngắn nhưng vừa sức đôi khi phù hợp hơn một lịch trình dày đặc kéo dài nhiều ngày, nhất là khi năm học mới đã cận kề.

Các doanh nghiệp lữ hành cũng ghi nhận sự thay đổi tương tự. Khách có xu hướng chọn những hành trình gần, liên vùng, thiên về nghỉ dưỡng và chủ động hơn trong việc lựa chọn phương tiện. Giá vé tham quan, ăn uống và lưu trú tại một số điểm đến miền Trung, miền Bắc tăng cũng khiến du khách cân nhắc kỹ hơn về tổng chi phí.

Điều này phần nào lý giải vì sao các điểm đến lớn chưa đồng loạt rơi vào cảnh quá tải, dù nhu cầu du lịch vẫn còn. Dòng khách không biến mất mà được chia ra theo thời gian, khoảng cách và mục đích chuyến đi.

Tại Phan Thiết, công suất phòng ở Mũi Né, Hòn Rơm đạt 70 - 80%, nhưng lượng khách trong ngày 29.8 chỉ bằng khoảng 50% cao điểm hè. Vũng Tàu cũng có công suất phòng khu vực Bãi Sau khoảng 50 - 60%, thấp hơn kỳ nghỉ 2.9.2025, khi địa phương đón hơn 230.000 lượt khách tắm biển trong 4 ngày, riêng ngày Quốc khánh đạt 50.000 lượt.

Ở chiều ngược lại, một số điểm đến có sức hút riêng lại kín phòng khá nhanh. Đà Lạt đạt công suất 90 - 100%, nhiều cơ sở lưu trú tại Huế kín phòng đến hết tháng 9, trong khi Măng Đen và Sa Pa đạt 85 - 90%. Tại khu vực Hà Giang cũ, nay thuộc Tuyên Quang, công suất phòng ở Lô Lô Chải ngày 29.8 đạt 50% và đã kín trong hai ngày 30 - 31.8.

Những con số này cho thấy mức độ đông đúc giữa các điểm đến đang có sự chênh lệch đáng kể. Khách vẫn đi, nhưng không còn nhất thiết cùng lúc tập trung vào những địa danh vốn thường xuyên quá tải trong các kỳ nghỉ lễ.

Điểm đến quen thuộc, nhưng cách trải nghiệm đã khác

Một thay đổi đáng chú ý hơn nằm ở chính lý do du khách lựa chọn điểm đến. Nếu trước đây câu hỏi quen thuộc là 'đi đâu?', thì hiện nay nhiều người quan tâm hơn đến việc 'đến đó để làm gì?'. Nghỉ dưỡng, thiên nhiên, ẩm thực và trải nghiệm văn hóa đang trở thành những yếu tố định hình hành trình, thay vì chỉ chọn một địa danh nổi tiếng rồi tìm cách lấp đầy lịch trình.

Khảo sát của Booking.com cho kỳ nghỉ 2.9 cho thấy 57% du khách Việt lên kế hoạch đi biển, trong khi 46% muốn tìm về thiên nhiên núi rừng. Cùng với đó, 40% cho biết có kế hoạch tránh những điểm du lịch quá tải, 35% dự định đi để né mùa cao điểm và 31% tìm kiếm những điểm đến có nhiệt độ mát mẻ hơn.

Những lựa chọn như Măng Đen hay Kim Bôi (Phú Thọ)... vì thế có thêm sức hút. Một nơi có rừng thông, khí hậu mát và những trải nghiệm nhẹ nhàng; một nơi có nguồn khoáng nóng để du khách thực sự nghỉ ngơi. Giá trị của chuyến đi không nằm ở việc đã đến bao nhiêu địa danh, mà ở cảm giác cơ thể và tinh thần được tách khỏi những bộn bề thường ngày.

Ẩm thực cũng ngày càng trở thành một lý do để lên đường. Traveloka nhận định thư giãn, khám phá văn hóa và trải nghiệm ẩm thực là ba động lực lớn của thị trường nội địa năm 2026. Với Huế, chẳng hạn, một chuyến đi có thể bắt đầu từ chợ Đông Ba, một bữa cơm dân dã hay những món ăn đặc trưng trước khi tiếp tục khám phá Đại Nội và các di sản của cố đô. Khi ấy, món ăn không còn chỉ là phần phụ của chuyến du lịch mà trở thành một cách để hiểu vùng đất.

Tương tự, Hoàng Su Phì (Tuyên Quang) hấp dẫn du khách bởi ruộng bậc thang, cơ hội ở homestay, ăn cơm nhà dân, tìm hiểu đời sống của người Dao, Nùng, Mông và nghe những câu chuyện gắn với bản làng. Trải nghiệm như vậy khó có được nếu chuyến đi chỉ dừng ở việc chụp một bức ảnh rồi nhanh chóng rời đi.

Xu hướng tìm những điểm đến ít đông cũng đang mở thêm cơ hội cho các địa phương ngoài những trung tâm du lịch quen thuộc. Booking.com ghi nhận Quy Nhơn, Cam Ranh và Cần Thơ nằm trong nhóm những điểm đến ít được biết đến hơn nhưng có mức tăng trưởng tìm kiếm thời gian qua. Côn Đảo cũng phù hợp với kiểu nghỉ dưỡng chậm, khi du khách có thể kết hợp biển, rừng, lịch sử và đời sống trên đảo mà không cần một lịch trình quá dày.

Ngay cả những điểm đến quen thuộc cũng đang được trải nghiệm theo cách khác. Đà Nẵng, Nha Trang, Sầm Sơn, Quảng Ninh... vẫn có khách, nhưng việc du khách phân tán sang các khu vực, khung thời gian và loại hình trải nghiệm khác nhau giúp áp lực tập trung giảm đi.

Thời tiết cũng góp phần tạo ra sự phân hóa này: Đồ Sơn mưa to chiều 29.8 nên ít người xuống tắm, trong khi tại Cát Bà mưa lớn khiến phà ra đảo có thời điểm tạm dừng và một số khu vực bị ngập.

Phú Quốc, An Giang cũng chưa quá đông do đang vào mùa mưa. Đây còn là thời điểm giao mùa khi khách nội địa có xu hướng hạn chế đi xa sau cao điểm hè, trong khi khách quốc tế chưa bước vào mùa cao điểm, thường bắt đầu từ cuối tháng 9.

Vì thế, sự thông thoáng trong ngày đầu nghỉ lễ chưa thể được hiểu đơn giản là du lịch 2.9 kém sôi động. Dữ liệu đặt phòng cho thấy nhiều điểm đến đã kín hoặc gần kín trong những ngày còn lại của kỳ nghỉ, trong khi một số nơi vẫn khá thưa khách.

Có lẽ điều đáng chú ý nhất là du khách đang dần bỏ tâm lý phải tận dụng kỳ nghỉ bằng mọi giá. Một chuyến đi không nhất thiết phải thật xa, lịch trình không cần kín từng giờ và điểm đến cũng không nhất thiết phải là nơi đang 'hot' nhất. Khi nhu cầu nghỉ ngơi, trải nghiệm và tìm kiếm những khoảng thời gian có ý nghĩa được đặt lên trước, dòng khách tự nhiên cũng trở nên phân tán hơn.

Và đó có thể là lý do những điểm đến quen thuộc năm nay chưa quá tải. Người Việt vẫn đi du lịch, nhưng đang đi theo cách chọn lọc và phù hợp với mình hơn.