Việt Nam ban hành quy định mới về Halal

Dịch vụ du lịch Halal là các dịch vụ đáp ứng nhu cầu của du khách người Hồi giáo. Ảnh: ST

Theo nghị định số 127/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 6.4.2026, Halal là thuật ngữ có nguồn gốc từ tiếng Arab, mang nghĩa 'hợp pháp', 'được phép', dùng để chỉ các sản phẩm hoặc dịch vụ đáp ứng đầy đủ các yêu cầu Halal theo tiêu chuẩn được công bố áp dụng.

Trong khi đó, sản phẩm Halal là sản phẩm đã được đánh giá, xác nhận đáp ứng các yêu cầu này; còn dịch vụ Halal bao gồm các hoạt động liên quan như kinh doanh, vận chuyển, bảo quản, đóng gói, trưng bày hay xử lý sản phẩm Halal.

Nghị định cũng nêu rõ: 'Dịch vụ du lịch Halal là các dịch vụ như lưu trú, ăn uống, lữ hành, vận chuyển và các dịch vụ liên quan khác được thiết kế, cung cấp và được chứng nhận tuân thủ đầy đủ các yêu cầu Halal theo một tiêu chuẩn Halal cụ thể, nhằm đáp ứng nhu cầu của du khách là người Hồi giáo'.

Nghị định quy định toàn diện các nội dung liên quan đến quản lý chất lượng sản phẩm, dịch vụ Halal, từ tiêu chuẩn, ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc, thử nghiệm, chứng nhận đến công tác kiểm tra, xử lý vi phạm và các chính sách hỗ trợ phát triển ngành Halal.

Một trong những nguyên tắc xuyên suốt được đặt ra là bảo đảm tính minh bạch, thống nhất và khả năng truy xuất nguồn gốc trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Việc quản lý chất lượng được thực hiện trên cơ sở đánh giá rủi ro, tập trung kiểm soát các công đoạn, thành phần hoặc yếu tố có nguy cơ ảnh hưởng đến tính Halal của sản phẩm.

Ẩm thực Halal

Để tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại và xuất khẩu, Việt Nam sẽ ưu tiên tham chiếu, hài hòa với các tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế được thừa nhận rộng rãi, trong đó có các tiêu chuẩn của Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC), Viện Tiêu chuẩn và Đo lường của các quốc gia Hồi giáo (SMIIC) cũng như các hướng dẫn liên quan của Ủy ban Tiêu chuẩn Thực phẩm Quốc tế (Codex Alimentarius).

Nghị định cũng quy định rõ các yêu cầu đối với sản phẩm Halal lưu thông trên thị trường Việt Nam. Theo đó, sản phẩm phải đáp ứng tiêu chuẩn đã công bố áp dụng và tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật Việt Nam có liên quan.

Nguyên liệu, phụ gia sử dụng phải là nguyên liệu Halal, không chứa các thành phần bị cấm theo quy định Halal. Đối với nguyên liệu có nguồn gốc động vật, việc giết mổ phải được thực hiện theo đúng quy trình Halal quy định trong tiêu chuẩn áp dụng.

Toàn bộ quá trình sản xuất, chế biến phải bảo đảm vệ sinh và có biện pháp ngăn ngừa hiện tượng 'nhiễm chéo' giữa sản phẩm Halal với các thành phần không Halal. Tương tự, hoạt động đóng gói, bảo quản, vận chuyển và trưng bày cũng phải được tổ chức theo cách bảo toàn tính Halal của sản phẩm và tránh nhầm lẫn trong quá trình lưu thông.

Đối với dịch vụ Halal, các cơ sở cung cấp dịch vụ phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu được quy định trong tiêu chuẩn công bố áp dụng, đồng thời tuân thủ các quy định pháp luật chuyên ngành liên quan.

Một điểm đáng chú ý khác là quy định về ghi nhãn và truy xuất nguồn gốc. Theo nghị định, sản phẩm Halal lưu thông trên thị trường phải ghi rõ cụm từ 'sản phẩm Halal' hoặc 'Halal' trên nhãn hàng hóa ở vị trí dễ nhận biết, dễ đọc, trừ một số trường hợp được miễn theo quy định.

Đối với các sản phẩm thuộc nhóm có mức độ rủi ro cao, việc truy xuất nguồn gốc sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc. Điều này nhằm bảo đảm tính minh bạch, giúp cơ quan quản lý cũng như người tiêu dùng có thể kiểm tra nguồn gốc và quá trình hình thành sản phẩm trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Về hoạt động chứng nhận, nghị định xác định chứng nhận Halal là hoạt động mang tính tự nguyện, được thực hiện theo nhu cầu của doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong trường hợp cơ quan quản lý chuyên ngành có quy định riêng đối với một số loại sản phẩm hoặc dịch vụ cụ thể thì việc chứng nhận có thể trở thành bắt buộc.

Các tổ chức chứng nhận Halal muốn hoạt động tại Việt Nam phải đáp ứng các điều kiện về năng lực, hệ thống quản lý và đội ngũ chuyên gia đánh giá. Đáng chú ý, tổ chức chứng nhận phải có ít nhất hai chuyên gia đánh giá chính thức là người Hồi giáo, có trình độ đại học trở lên, được đào tạo chuyên môn về đánh giá và kiến thức Halal.

Ảnh minh họa

Bên cạnh việc thiết lập cơ chế quản lý chất lượng, nghị định cũng dành một chương riêng quy định các chính sách hỗ trợ và thúc đẩy phát triển ngành Halal.

Trong lĩnh vực hợp tác quốc tế, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chủ trì thúc đẩy ký kết các thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau về kết quả đánh giá sự phù hợp Halal với các tổ chức và thị trường quốc tế. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao khả năng tiếp cận các thị trường xuất khẩu có nhu cầu lớn đối với sản phẩm Halal.

Về xúc tiến thương mại, doanh nghiệp có sản phẩm Halal tham gia hội chợ, triển lãm chuyên ngành hoặc các đoàn giao dịch thương mại ở nước ngoài sẽ được hỗ trợ chi phí theo các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia. Các sản phẩm Halal tiêu biểu cũng được hỗ trợ quảng bá thông qua Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam.

Đối với lĩnh vực du lịch, Bộ VHTTDL sẽ triển khai các chương trình quảng bá Việt Nam là điểm đến thân thiện với du khách Hồi giáo, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp lữ hành và cơ sở lưu trú kết nối với các thị trường khách Hồi giáo tiềm năng.

Nghị định cũng đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ nguồn lực cho doanh nghiệp. Trong đó, các sản phẩm Halal định hướng xuất khẩu được xác định là nhóm sản phẩm trọng điểm, được ưu tiên trong Chương trình quốc gia nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Nhà nước cũng hỗ trợ một lần chi phí thử nghiệm và chứng nhận cho các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm Halal xuất khẩu chủ lực.

Đáng chú ý, Việt Nam sẽ xây dựng và vận hành Cơ sở dữ liệu Halal quốc gia, tích hợp với hệ thống dữ liệu về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng. Cơ sở dữ liệu này sẽ cung cấp thông tin về tiêu chuẩn Halal, quy định của các thị trường xuất khẩu, danh sách tổ chức chứng nhận, doanh nghiệp và sản phẩm đã được chứng nhận, qua đó giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin nhanh chóng và thuận lợi hơn.

Với việc lần đầu tiên thiết lập một khung quản lý tương đối toàn diện cho lĩnh vực Halal, Nghị định 127/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý minh bạch, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo vệ người tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam khai thác hiệu quả tiềm năng của thị trường Halal toàn cầu.