Đưa văn hóa Việt vào nghệ thuật tạo hình bánh

Đặt câu chuyện trước cái đẹp

Tác phẩm mới nhất mang tên Khuyết vừa được Thiên Ân giới thiệu là minh chứng rõ nét. Ý tưởng bắt nguồn từ một câu hỏi trên mạng xã hội: 'Ước mơ của mẹ là gì?'. Không giống đa số câu trả lời đọc được, anh suy nghĩ theo một hướng khác. Nếu đặt người mẹ trong bối cảnh thời chiến, với cùng câu hỏi ấy chắc chắn ai cũng có chung câu trả lời: 'Mẹ muốn chiến tranh kết thúc, đất nước thống nhất và con được trở về nhà'... Từ mạch suy nghĩ đó, anh bắt đầu tìm một không gian có thể đại diện rõ nhất cho ước mơ ấy - địa đạo.

Nguyễn Hữu Thiên Ân bên tác phẩm Khuyết. Ảnh: NVCC

Theo Thiên Ân, địa đạo không chỉ là một công trình quân sự, còn là nơi ghi dấu những con người Việt Nam sống, chiến đấu và cả hy sinh trong lòng đất. Đây cũng là cách anh lồng ghép yếu tố văn hóa, lịch sử vào tác phẩm thông qua cảm xúc và liên tưởng.

Khuyết cao hơn 1m, được thực hiện trong gần 2 tháng, từ khâu lên ý tưởng, phác thảo đến dựng bố cục. Hai chất liệu chính là bột gạo và fondant (kẹo đường) được xử lý tỉ mỉ. Tên gọi Khuyết của tác phẩm xuất phát từ chính tinh thần: có những khoảng trống không thể lấp đầy và có những con người không bước ra chiến trường nhưng lại mang vết thương cả một đời.

Qua tác phẩm, anh cũng muốn thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đến những chiến sĩ đã hy sinh vì độc lập dân tộc đồng thời tri ân những người vợ, người mẹ cao cả mà thầm lặng phía sau.

Theo Thiên Ân, phần khó nhất không phải những chi tiết thu nhỏ đặt trong lòng địa đạo mà là khả năng chạm đến cảm xúc người xem. 'Điều tôi tự hào nhất không nằm ở độ phức tạp kỹ thuật, mà là việc tác phẩm có thể khiến người xem dừng lại một chút để cảm nhận. Nếu có ai đó khi nhìn vào Khuyết và chợt nghĩ đến mẹ mình hay nhận ra một mất mát rất riêng trong chính ký ức của họ, đó chính là điểm chạm tôi mong muốn', Thiên Ân bộc bạch.

Tác phẩm Khuyết của Thiên Ân cao hơn 1m. Ảnh: NVCC

Sáng tạo từ chất liệu văn hóa

Khuyết là tác phẩm mở đầu cho dự án 'Việt Nam tinh hoa' nơi Thiên Ân theo đuổi mục tiêu đưa văn hóa Việt vào nghệ thuật tạo hình bánh một cách có hệ thống và chiều sâu.

Theo anh, trong khi hội họa, âm nhạc hay sân khấu đã khai thác mạnh mẽ các chất liệu truyền thống, ngành bánh vẫn còn thiếu những tác phẩm thực sự nổi bật ở khía cạnh này. Không chỉ hướng tới cộng đồng làm bánh, Thiên Ân kỳ vọng các tác phẩm của mình còn có thể tiếp cận rộng rãi công chúng, thậm chí vươn ra quốc tế. Bởi, mỗi tác phẩm không dừng lại ở giá trị thẩm mỹ, còn trở thành những câu chuyện lan tỏa nét đẹp bản sắc văn hóa, dân tộc, con người Việt Nam để thế hệ trẻ có thể hiểu, tự hào hơn và tìm thấy thêm động lực từ chính những giá trị truyền thống.

Cận cảnh tác phẩm Khuyết của Thiên Ân. Ảnh: NVCC

Thực tế, văn hóa đã luôn là nền tảng và cảm hứng trong hành trình sáng tạo của Thiên Ân. Năm 2025, tác phẩm bánh cưới Hỷ sự hát bội lấy cảm hứng từ nghệ thuật hát bội truyền thống giúp anh giành huy chương vàng hạng mục Wedding Cake tại Hong Kong International Culinary Classic, một trong những cuộc thi ẩm thực danh giá nhất châu Á.

Sau Khuyết, anh dự định phát triển tác phẩm tiếp theo lấy cảm hứng từ những câu chuyện cổ tích, dân gian gắn liền với nhiều thế hệ người Việt, đặc biệt là thiếu nhi. Bởi theo anh, đây không chỉ là nguồn chất liệu quen thuộc, mà còn là nơi lưu giữ những bài học, giá trị sống rất riêng của người Việt.

Thiên Ân tâm sự, dù không ít lần đối diện với thất bại, thậm chí có giai đoạn rơi vào bế tắc ý tưởng nhưng khi hiểu rằng mình làm bánh không chỉ tạo ra sản phẩm đẹp, ngon mà còn để kể lại những câu chuyện văn hóa dân tộc, lưu giữ và quảng bá những giá trị tốt đẹp của cuộc sống, điều đó đã tiếp thêm động lực để anh tiếp tục hành trình của mình.

Nguyễn Hữu Thiên Ân sinh năm 1999, bắt đầu nghề làm bánh từ năm 2017. Anh sở hữu nhiều giải thưởng danh giá trong nghệ thuật làm bánh, như: Quán quân The Viet Nam Bakery Cup; Huy chương vàng tại Hong Kong International Culinary Classic (2025, Trung Quốc), Battle of The Chefs (2024, Malaysia), giải Tinh thần đồng đội tại Cuộc thi đầu bếp Shenzhen (2023, Trung Quốc)…