Trường học chủ động xử lý sự cố an toàn thực phẩm trong trường học

Học sinh Trường THCS Hồ Văn Long (phường Bình Tân) ăn bán trú tại trường

Để phòng ngừa sự cố an toàn thực phẩm, trường học không để nhiễm chéo giữa thực phẩm chưa qua chế biến và đã qua chế biến tại khu vực chế biến và kinh doanh dịch vụ ăn uống; có đủ nước đạt quy chuẩn kỹ thuật; có dụng cụ thu gom, chứa đựng rác thải hợp vệ sinh; cống rãnh thông thoát, không ứ đọng.

Tất cả thực phẩm, nguyên liệu sử dụng phải rõ nguồn gốc, bảo đảm an toàn; thực phẩm sau chế biến bảo đảm an toàn, hợp vệ sinh; riêng thực phẩm bày bán phải để trong tủ kính hoặc thiết bị bảo quản hợp vệ sinh, chống bụi, mưa, nắng, côn trùng, động vật gây hại.

Người trực tiếp chế biến, phục vụ ăn uống phải bảo đảm sức khỏe, được tập huấn kiến thức và có thực hành đúng về an toàn thực phẩm.

Đặc biệt, khu vực nhà ăn thoáng, đủ ánh sáng, có biện pháp ngăn ngừa côn trùng, động vật gây hại; có thiết bị bảo quản thực phẩm, khu rửa tay, nhà vệ sinh và thu dọn chất thải hàng ngày; dụng cụ ăn uống làm bằng vật liệu an toàn, rửa sạch, giữ khô.

Sở GD-ĐT TPHCM yêu cầu trường học thực hiện chế độ kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn. Trong đó, bước 1 là kiểm tra trước khi chế biến gồm kiểm tra chủng loại, giấy tờ, hóa đơn, chứng từ giao nhận, hạn sử dụng và cảm quan độ tươi, màu sắc, mùi vị, bao bì của nguyên liệu, thực phẩm nhập vào.

Bước 2 là kiểm tra quá trình chế biến gồm kiểm tra việc sơ chế, chế biến; điều kiện vệ sinh trang thiết bị, dụng cụ trước và trong khi chế biến.

Bước 3 là kiểm tra trước khi ăn gồm kiểm tra cảm quan món ăn đã chế biến; việc chia suất ăn, bảo quản thực phẩm đã chế biến; thực hiện lưu mẫu thức ăn.

Đối với việc lưu mẫu thức ăn, dụng cụ lưu mẫu có nắp đậy kín, chứa được tối thiểu 100 gam đối với thức ăn khô, đặc hoặc 150 ml đối với thức ăn lỏng; mỗi món ăn lưu vào dụng cụ riêng, niêm phong, ghi nhãn tên món ăn, bữa ăn, thời gian lấy mẫu, người lấy mẫu; bảo quản riêng ở nhiệt độ từ 2°C - 8°C; thời gian lưu mẫu tối thiểu 24 giờ; không hủy mẫu khi có nghi ngờ ngộ độc thực phẩm hoặc có yêu cầu của cơ quan quản lý.

Ngoài ra, trường học tăng cường giáo dục, tuyên truyền học sinh rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; không sử dụng thức ăn có mùi, màu sắc bất thường; báo ngay cho bảo mẫu, giáo viên khi bản thân hoặc bạn cùng bàn có biểu hiện bất thường.

Nhân viên y tế Trường Tiểu học Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TPHCM) lắng nghe ý kiến học sinh tại bữa ăn bán trú

Đối với bảo mẫu, nhân viên chăm sóc bán trú cần hướng dẫn học sinh không dùng chung thìa, đũa, cốc uống nước với bạn; quan sát thái độ ăn uống, giữ lại khay thức ăn thừa của học sinh có dấu hiệu bất thường để phục vụ xác minh khi cần.

Tất cả trường học phải công khai tên đơn vị cung ứng thực phẩm/suất ăn, nguồn gốc nguyên liệu, thực đơn trong ngày, hình ảnh thực tế khay ăn phục vụ học sinh trên bảng tin, website, ứng dụng quản lý học đường hoặc nhóm liên lạc với phụ huynh.

Các trường thiết lập đường dây nóng/hòm thư điện tử tiếp nhận phản ánh của phụ huynh, học sinh về chất lượng bữa ăn, xử lý và phản hồi trong vòng 24 giờ; tạo điều kiện để Ban đại diện cha mẹ học sinh giám sát đột xuất khâu tiếp nhận nguyên liệu, chia suất ăn và dùng bữa cùng học sinh.

Riêng đối với việc ứng phó với sự cố an toàn thực phẩm, trường học phải ban hành Quy trình nội bộ phòng ngừa, ứng phó, xử lý sự cố an toàn thực phẩm bằng văn bản, niêm yết công khai; tổ chức diễn tập định kỳ ít nhất 1 lần/năm học với kịch bản ngộ độc thực phẩm từ 30 ca mắc trở lên.

Bố trí tại phòng y tế các loại thuốc, dụng cụ sơ cấp cứu ban đầu và các trang thiết bị cần thiết khác.

4 bước xử lý khi phát hiện học sinh nghi ngờ ngộ độc thực phẩm

- Bước 1: Ban Giám hiệu yêu cầu dừng ngay việc sử dụng và phân phối toàn bộ thực phẩm, món ăn, nước uống. Tổ trưởng bếp/quản lý căng tin lập tức niêm phong khu vực chế biến, tủ lưu mẫu thức ăn, thức ăn thừa và kho nguyên liệu; trích xuất, bảo lưu dữ liệu camera khu vực bếp trong ngày xảy ra sự cố. - Bước 2: Nhân viên y tế trường học phối hợp với giáo viên, bảo mẫu đưa học sinh về phòng y tế, tiến hành sơ cứu ban đầu, lưu giữ bệnh phẩm ban đầu (chất nôn, mẫu phân đầu tiên của học sinh) để bàn giao cho cơ quan điều tra.

Các trường hợp nhẹ được chăm sóc tại phòng y tế, thông báo phụ huynh đón về và hướng dẫn theo dõi tại nhà. Trường hợp nặng (sốt cao, khó thở, tiêu chảy, nôn ói, mất nước nặng...) hoặc số ca tăng nhanh phải gọi ngay Cấp cứu 115 và liên hệ cơ sở y tế gần nhất; huy động xe trường/xe hợp đồng chuyển viện cấp cứu kịp thời, tuyệt đối không trì hoãn, cử giáo viên đi cùng để theo dõi học sinh.

- Bước 3: Sau khi sơ cứu ban đầu, Ban/Tổ An toàn thực phẩm nhà trường đánh giá nhanh số lượng học sinh mắc để kích hoạt phương án tương ứng.

+ Nếu dưới 10 ca mắc, nhà trường chủ động xử lý tại chỗ dưới sự tư vấn chuyên môn của Trạm Y tế cấp xã.

+ Nếu từ 10 đến dưới 30 ca mắc, đề nghị Trạm Y tế cấp xã điều động nhân lực, phương tiện đến trường hỗ trợ sơ cứu, phân loại bệnh nhân. + Nếu từ 30 ca mắc trở lên hoặc có ca diễn biến nặng, hiệu trưởng kích hoạt kịch bản khẩn cấp; báo cáo khẩn đến UBND cấp xã và các Sở ATTP, Sở Y tế, Sở GD-ĐT để được hỗ trợ xử lý. - Bước 4: Trường học báo cáo khẩn (trong vòng một giờ) cho Trạm Y tế và UBND cấp xã và các Sở ATTP, Sở Y tế, Sở GD-ĐT, đồng thời thông tin đến phụ huynh, hướng dẫn phối hợp theo dõi sức khỏe học sinh, tránh gây hoang mang dư luận.