Bộ GD&ĐT đưa ra lộ trình thu gọn phương thức xét tuyển

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn tại phiên báo cáo, giải trình. Ảnh: CHINHPHU.VN

 Phát biểu khai mạc, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh, mục đích phiên giải trình nhằm đánh giá tình hình triển khai thực hiện các luật, nghị quyết được ban hành trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo sau gần 9 tháng thực hiện; làm rõ tiến độ xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành; kết quả bước đầu triển khai trên thực tế; những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện, phân tích nguyên nhân của những khó khăn, vướng mắc, bất cập; làm rõ trách nhiệm của Chính phủ, Bộ GD&ĐT, các Bộ, ngành, địa phương trong tổ chức thực hiện các quy định pháp luật.

Từ đó, đề xuất các giải pháp tiếp tục hoàn thiện về chính sách, pháp luật; giải pháp trong tổ chức thực hiện phù hợp với thực tiễn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; bảo đảm quy định của các luật, nghị quyết của Quốc hội được triển khai đồng bộ, thống nhất, hiệu quả trong thời gian tới, trong đó, đặc biệt là các quy định, giải pháp mang tính chất đột phá dành cho lĩnh vực này. Phát biểu chỉ đạo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, có ý nghĩa quyết định đối với tương lai dân tộc.

Tại phiên giải trình, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đã báo cáo việc tổ chức triển khai thực hiện các luật, nghị quyết; tiến độ, chất lượng xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện đối với từng luật, nghị quyết. Giải trình, làm rõ một số vấn đề liên quan đến đội ngũ nhà giáo, sắp xếp trường lớp, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, tình trạng thừa, thiếu giáo viên hiện nay xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có việc một số địa phương chưa mạnh dạn tuyển dụng do chịu áp lực chung về tinh giản biên chế, trong khi đội ngũ giáo viên chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số biên chế.

Để giải quyết vấn đề này, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng việc giao Giám đốc Sở GD&ĐT quyền tuyển dụng, thuyên chuyển, điều động giáo viên theo Nghị quyết 248/2025/NQ-QH15, Nghị quyết về số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo là một giải pháp rất quan trọng. Thực tế tại một số địa phương cho thấy, tuyển dụng tập trung mang lại nhiều ưu điểm, vừa bảo đảm tổng thể nhu cầu của các trường, vừa tạo điều kiện để giáo viên đăng ký nguyện vọng trong một kỳ tuyển dụng chung. Theo tính toán của Bộ GD&ĐT, khi áp dụng định mức mới, số giáo viên còn thiếu so với thực tế dự kiến khoảng trên 40.000 người. Con số này gần tương đương với số giáo viên đang làm việc theo chế độ hợp đồng và cũng tương ứng với số biên chế giáo viên đã được giao nhưng các địa phương chưa tuyển dụng hết.

Bộ trưởng cho rằng, nếu thời gian tới các địa phương được giao số biên chế còn thiếu và tổ chức tuyển dụng đầy đủ thì cơ bản có thể đáp ứng nhu cầu. Với những hiện tượng tiêu cực xảy ra trong kỳ thi vừa qua, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết Bộ đã phân tích nguyên nhân và đề xuất định hướng giải pháp, để vừa giữ được sự ổn định của kỳ thi, vừa tăng cường các biện pháp kiểm soát chất lượng.

Trong đó, Bộ đã tăng cường ứng dụng công nghệ, phân tích dữ liệu để giảm thiểu gian lận trong thi cử. Bộ trưởng nhấn mạnh quan trọng nhất là đảm bảo công bằng trong việc lựa chọn, đánh giá thí sinh vào các trường đại học, nâng cao chất lượng đào tạo và nguồn nhân lực. Đề cập đến việc nâng cao năng lực đào tạo nhân lực cho các ngành chiến lược, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng, các trường đại học cần được đánh giá không chỉ qua số lượng, chất lượng đầu vào mà quan trọng hơn là năng lực đào tạo.

Về lộ trình siết phương thức tuyển sinh đại học (2027-2028), theo Bộ GD&ĐT, dù có khoảng 20 nhóm phương thức tuyển sinh, nhưng thực chất quá trình xét tuyển tập trung vào ba nhóm chính: Điểm thi tốt nghiệp THPT, học bạ THPT và các kỳ thi đánh giá năng lực/máy tính.

Nhằm khắc phục tình trạng phân bổ chỉ tiêu không hợp lý giữa các phương thức gây mất công bằng và điểm chuẩn chênh lệch lớn, Bộ GD&ĐT đưa ra lộ trình thu gọn phương thức xét tuyển: Năm 2027: Mỗi ngành/chương trình đào tạo chỉ được sử dụng tối đa ba phương thức tuyển sinh; Năm 2028: Tiến tới mỗi ngành/chương trình đào tạo chỉ sử dụng 1 phương thức tuyển sinh duy nhất. Bên cạnh đó, Bộ sẽ làm việc với các đại học lớn để kết nối, hợp nhất các kỳ thi đánh giá năng lực giúp giảm tải áp lực thi cử cho học sinh khi đăng ký vào các ngành có tỷ lệ cạnh tranh cao (khoảng 30% tổng chỉ tiêu toàn hệ thống).

Về vấn đề sử dụng chứng chỉ tiếng Anh quốc tế (như IELTS) trong tuyển sinh, việc cộng điểm thưởng thêm ngoài tổ hợp xét tuyển đã gây ra sự mất công bằng giữa các thí sinh, đặc biệt là học sinh ở các vùng khó khăn không có điều kiện luyện thi chứng chỉ đắt tiền.

Bộ GD&ĐT đưa ra giải pháp: Các trường có nhu cầu tuyển sinh bằng tiếng Anh phải đưa môn tiếng Anh vào tổ hợp xét tuyển và quy đổi điểm chứng chỉ tương đương sang điểm môn tiếng Anh; Không áp dụng chính sách cộng thêm điểm thưởng (ngoài điểm tổ hợp) cho thí sinh có chứng chỉ IELTS/tiếng Anh đối với những ngành/tổ hợp không yêu cầu chuyên sâu về ngoại ngữ. Tiến tới chấm dứt việc cộng điểm thưởng IELTS để đảm bảo nguyên tắc tuyển sinh công bằng, đánh giá đúng năng lực người học.

Liên quan đến chương trình và sách giáo khoa (SGK), Bộ GD&ĐT đang khẩn trương thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ: Thành lập các hội đồng chuyên môn rà soát đồng bộ, toàn diện chương trình và SGK; kịp thời chỉnh sửa các nội dung bất cập, giảm tải khối lượng học tập không cần thiết, tăng cường giáo dục đạo đức, kỹ năng sống và trách nhiệm xã hội. Theo Bộ GD&ĐT, tổng nhu cầu sách giáo khoa năm học 2026-2027 là 245,94 triệu bản. Số sách còn thiếu đã giảm từ hơn 2,71 triệu bản ngày 15.9 xuống còn 908.689 bản vào 17h ngày 19.9, tương đương khoảng 0,37% tổng nhu cầu.

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, số lượng thiếu hụt cục bộ, khoảng 900.000 bản chủ yếu do công tác dự báo, đặt hàng muộn ở một số địa phương. Bộ đang chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và các đơn vị khẩn trương cung ứng bổ sung đầy đủ trong vài ngày tới, đồng thời rút kinh nghiệm để hoàn thiện cơ chế đặt hàng trực tiếp qua nhà trường cho các năm học sau...

Huy động tất cả nguồn lực, in ấn, cung ứng đủ SGK, báo cáo trước 22.9

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ GD&ĐT tập trung huy động tất cả các nguồn lực, điều tiết ngay, in ấn, cung ứng đầy đủ số lượng, bảo đảm chất lượng sách giáo khoa (SGK) cho các cơ sở giáo dục phổ thông, không được để thiếu SGK cho học sinh học tập, hoàn thành việc cung ứng sách và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 22.9.2026.

Văn phòng Chính phủ có văn bản số 9561/VPCP-KGVX truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng về việc cung ứng SGK năm học 2026-2027. Về việc cung ứng SGK năm học 2026-2027, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ GD&ĐT khẩn trương, quyết liệt chỉ đạo các địa phương, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Phiên họp Chính phủ chuyên đề về xây dựng pháp luật tháng 9 năm 2026 và của lãnh đạo Chính phủ tại văn bản số 9481/VPCP-KGVX ngày 17.9.2026, văn bản số 467/TB-VPCP ngày 10.9.2026; trong đó lưu ý:

Tập trung huy động tất cả các nguồn lực, điều tiết ngay, in ấn, cung ứng đầy đủ số lượng, bảo đảm chất lượng SGK cho các cơ sở giáo dục phổ thông, không được để thiếu SGK cho học sinh học tập, hoàn thành việc cung ứng sách và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 22.9.2026. Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo Bộ GD&ĐT khẩn trương rà soát, nghiên cứu, xem xét điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông theo hướng giảm tải, lấy giáo dục phổ thông làm nền tảng, đảm bảo mọi học sinh đều được học tập, trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết, chú trọng giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm, khát vọng cống hiến;

Rà soát, hoàn thiện SGK theo hướng thiết thực, hiệu quả, kịp thời điều chỉnh những bất cập theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Thông báo số 160-TB/VPTW ngày 29.8.2026 và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo kết luận số 456/TB-VPCP ngày 29.8.2026; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 12.2026.