Việt Nam lần đầu đăng cai Olympic quốc tế về Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế

Việt Nam lần đầu tổ chức Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế

Sáng 21/9, tại họp báo thông tin về Kỳ thi OlympicThiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX, ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Phó Trưởng ban Tổ chức cho biết, đây là sự kiện giáo dục, khoa học quốc tế dành cho học sinh trung học phổ thông, góp phần phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ trong lĩnh vực thiên văn học và vật lý thiên văn; đồng thời mở rộng giao lưu học thuật, trao đổi khoa học và hợp tác quốc tế.

Năm nay cũng là lần đầu Hà Nội tổ chức một kỳ Olympic khoa học quốc tế quy mô lớn. Trường Đại học Phenikaa là địa điểm chính diễn ra các hoạt động chuyên môn và điều hành kỳ thi.

Toàn cảnh họp báo thông tin về Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX.

Theo Ban Tổ chức, Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2026 quy tụ 490 đại biểu quốc tế, gồm 5 thành viên Hội đồng quốc tế và 485 người tham dự. Trong số này có 320 thí sinh, 124 lãnh đội, 37 quan sát viên và 4 khách mời.

Kỳ thi có sự tham gia của 66 quốc gia và vùng lãnh thổ, với 67 đội, gồm 65 đội quốc tế và 2 đội Việt Nam. So với các kỳ trước, kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2026 có quy mô tăng đáng kể, với số thí sinh tăng gần 100 em.

Để chuẩn bị cho sự kiện, từ ngày 29/6 đến 4/7, đoàn khảo sát của Ủy ban Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế đã kiểm tra các điều kiện tổ chức tại Hà Nội, gồm phòng thi, kính thiên văn, hạ tầng công nghệ, khu lưu trú, ăn uống và các địa điểm dự phòng. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, lãnh đạo Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế ghi nhận công tác chuẩn bị và đánh giá cao điều kiện cơ sở vật chất, trong đó có Nhà chiếu hình vũ trụ.

'Điểm khác biệt của Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2026 không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở việc sử dụng các thiết bị và hạ tầng chuyên môn như kính thiên văn Sky-Watcher BK P15075 EQ3, Nhà chiếu hình vũ trụ có mái vòm đường kính 16 mét, hệ thống máy chiếu Sony GTZ380, phần mềm SkyExplorer và phần mềm chấm thi Olympify.  Chương trình chuyên môn của kỳ thi gồm các nội dung chính: thi lý thuyết, thi phân tích dữ liệu, thi quan sát và thi đồng đội', ông Nguyễn Văn Hiền cho hay.

Được biết, đề thi được xây dựng bằng Tiếng Anh; trưởng đoàn thực hiện việc dịch đề theo quy trình chuyên môn và bảo mật của kỳ thi. Kết quả, huy chương, giải thưởng và giấy chứng nhận được Hội đồng quốc tế và Ban Giám khảo xem xét, phê duyệt theo Điều lệ Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế. Theo cơ cấu giải thưởng dự kiến, 60% thí sinh sẽ đạt giải, gồm Huy chương Vàng, Huy chương Bạc, Huy chương Đồng, Bằng khen và các giải thưởng đặc biệt.

Ông Nguyễn Văn Hiền cho biết, Việt Nam dự kiến tham dự Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2026 với 10 học sinh được tuyển chọn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Kể từ lần đầu tham gia Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2016 tại Ấn Độ, đội tuyển Việt Nam với nòng cốt là học sinh Hà Nội đã liên tục gặt hái thành tích cao qua các kỳ thi tại Thái Lan, Trung Quốc, Hungary, Colombia, Georgia, Ba Lan, Brazil...

Bên cạnh các phần thi, Ban Tổ chức bố trí chương trình giao lưu văn hóa và tham quan những di sản, danh thắng tiêu biểu của Hà Nội như Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và làng gốm Bát Tràng, giúp bạn bè quốc tế cảm nhận sâu sắc về truyền thống hiếu học và nét đẹp văn hóa ngàn năm văn hiến của Hà Nội.

Hà Nội đã sẵn sàng mọi điều kiện tốt nhất

Để tổ chức Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế, Ban Tổ chức đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Ngoại giao và Bộ Công an, hỗ trợ các đoàn thực hiện thủ tục thị thực, nhập cảnh thuận lợi, đúng quy định. Đồng thời, các phương án bảo đảm an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy, an toàn thông tin, y tế, an toàn thực phẩm và ứng phó với các tình huống đột xuất cũng được triển khai đồng bộ. Về hậu cần, khu lưu trú của thí sinh và cán bộ các đoàn được bố trí tách biệt, phù hợp với yêu cầu bảo đảm tính nghiêm túc của kỳ thi.

Đối với 320 thí sinh, Ban Tổ chức bố trí hệ thống ký túc xá tiện nghi, an toàn ngay trong khuôn viên Đại học Phenikaa. Khu nhà ăn D6 của Đại học Phenikaa với sức chứa trên 500 chỗ sẽ phục vụ thực đơn buffet phong phú, kết hợp hài hòa giữa ẩm thực quốc tế và đặc sản Hà Nội, phù hợp với các chế độ ăn chay, ăn kiêng, yêu cầu về tôn giáo và bảo đảm các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Về giao thông, các loại xe từ 16 đến 45 chỗ đã được điều động để đưa đón đại biểu tại sân bay Nội Bài và phục vụ việc di chuyển trong thành phố theo lịch trình riêng. Ban Tổ chức cũng đưa vào vận hành chính thức trang thông tin điện tử của Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2026, thư điện tử và thiết lập nhóm thông tin dành cho các trưởng đoàn để cập nhật thông tin, hướng dẫn đăng ký, lịch trình, thị thực và các yêu cầu tổ chức.

Lực lượng phục vụ kỳ thi gồm gần 300 nhân sự, trong đó có 140 sinh viên tình nguyện trực tiếp đồng hành cùng từng đoàn, 70 giáo viên tiếng Anh, 22 kỹ thuật viên khảo thí, cùng đội ngũ công nghệ thông tin, lễ tân và nhân viên phục vụ.

Dù lần đầu đăng cai một kỳ Olympic khoa học quốc tế quy mô lớn, thành phố Hà Nội cùng các đơn vị phối hợp đã thể hiện sự chủ động, bài bản và chuyên nghiệp ngay từ giai đoạn chuẩn bị ban đầu.