Bộ Y tế nêu lý do đề xuất hỗ trợ gia đình có ít nhất 2 con gái dưới 16 tuổi

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 01/2021/TT-BYT hướng dẫn một số nội dung để địa phương ban hành chính sách khen thưởng, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số. Dự thảo đề xuất các địa phương ban hành chính sách khen thưởng, hỗ trợ gia đình có ít nhất 2 con gái dưới 16 tuổi, nuôi con khỏe, dạy con ngoan, con học giỏi hoặc thành đạt.

Làm rõ đối tượng được hỗ trợ

Trao đổi với báo chí, ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế), cho biết chính sách hỗ trợ gia đình sinh con một bề là gái không phải nội dung mới. Chính sách này đã được quy định tại Thông tư 01/2021/TT-BYT, làm cơ sở để các địa phương ban hành nghị quyết và triển khai phù hợp với điều kiện thực tế.

Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số. Ảnh: NGỌC DUNG

Điểm mới của dự thảo là xác định cụ thể hơn đối tượng được hỗ trợ. Thay vì quy định gia đình 'sinh con một bề là gái', dự thảo đề cập gia đình có ít nhất 2 con gái dưới 16 tuổi, phù hợp với quy định về độ tuổi trẻ em trong Luật Trẻ em.

'Chính sách này không nhằm khuyến khích các gia đình lựa chọn sinh con gái', ông Lê Thanh Dũng nói và giải thích, gia đình có 2 con gái không đồng nghĩa với việc không có con trai. Số con trong mỗi gia đình vẫn do gia đình quyết định.

Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế). Video: NGỌC DUNG

Theo Cục trưởng Cục Dân số, đề xuất nhằm giảm định kiến trọng nam hơn nữ, nâng cao vị thế trẻ em gái và hướng tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên.

Nội dung này cũng nhằm thực hiện Kết luận số 149-KL/TW ngày 10-4-2025 của Bộ Chính trị, trong đó có yêu cầu nghiên cứu cơ chế, chính sách duy trì mức sinh thay thế, thu hẹp mất cân bằng giới tính khi sinh.

Mức hỗ trợ do địa phương quyết định

Trước ý kiến cho rằng đề xuất có thể tạo bất bình đẳng với gia đình có con trai, ông Lê Thanh Dũng cho rằng mỗi chính sách hướng đến một nhóm đối tượng cụ thể. Với chính sách này, trọng tâm là giảm tư tưởng trọng nam và nâng cao vị thế trẻ em gái.

Ông cho biết chính sách hỗ trợ gia đình sinh con một bé là gái đã được triển khai từ năm 2021, các địa phương cũng đã ban hành nghị quyết thực hiện.

Dự thảo không quy định mức hỗ trợ chung. Mỗi địa phương căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng ngân sách để quyết định hình thức, mức hỗ trợ phù hợp.

Tỷ lệ giới tính khi sinh tại Việt Nam vẫn cao hơn mức cân bằng tự nhiên. ẢNH: THÀNH NAM

Các hình thức có thể gồm hỗ trợ tiền, mua bảo hiểm y tế học sinh, sữa học đường, tôn vinh, biểu dương hoặc các hỗ trợ khác. Theo ông Lê Thanh Dũng, một số địa phương đã hỗ trợ bằng tiền đối với gia đình sinh con một bề là gái.

Tỷ số giới tính khi sinh vẫn cao hơn mức cân bằng tự nhiên

Theo báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2016-2025, tỷ số giới tính khi sinh trên cả nước giảm từ 112,2 bé trai/100 bé gái năm 2016 xuống khoảng 110 bé trai/100 bé gái năm 2025.

Bộ Y tế đánh giá các biện pháp can thiệp bước đầu có hiệu quả. Tuy nhiên, tỷ số này vẫn cao hơn mức cân bằng tự nhiên, khoảng 104-106 bé trai/100 bé gái.

Theo thống kê của Bộ Y tế, năm 2025, tổng tỷ suất sinh của Việt Nam đạt 1,93 con/phụ nữ, tăng nhẹ so với mức 1,91 con/phụ nữ năm 2024 nhưng vẫn thấp hơn mức sinh thay thế là 2,1 con/phụ nữ.